|
Μαριάννα Μπρε [1614] Ράνια Τριανταφυλλάκη [1635] |
Εργασία Για το Μάθημα Κοινωνικές και Νομικές Πλευρές της Τεχνολογίας http://hyperion.math.upatras.gr/courses/soctech Μάϊος 1999 |
Donald MacKenzie
β>
Σε μια συζήτηση για τη θέση της έννοιας της οικονομικής επιστήμης ο Κάρλ Μαρξ έγραψε
Ο Μαρξ σαν τεχνολογικός ντετερμινιστής
Όχι πολύ παλιότερα
, το συμπέρασμα του Alvin Hansen το 1921 ότι ο Μαρξισμός είναι μια " τεχνολογική ερμηνεία της ιστορίας " εξακολουθούσε να είναι ευρέως αποδεκτό . Η φημισμένη εργασία του Robert Heilbroner's , το 1967 , " Φτιάχνουν οι μηχανές ιστορία ; " είχε τίτλο το διάσημο εδάφιο " χειρόμυλος " και ο Heilbroner αναγνωρίζει καθαρά το " Μαρξιστικό παράδειγμα " σαν τεχνολογικό ντετερμινισμό . Στο ανάγνωσμα του Τom Burns του 1969 ,Industrial Man, τo μέρος που αναφέρεται στον Marx έχει ως επικεφαλίδα " Η τεχνολογία ως ο πρωταρχικός υποκινητής της εκβιομηχάνισης και της κοινωνικής αλλαγής ".Πιο πρόσφατα τα πράγματα δεν φαίνονταν τόσο καθαρά. Πολλοί Μαρξιστές – και μερικοί μη-Μαρξιστές – ήταν βαθιά λυπημένοι με τον χαρακτηρισμό του Μαρξισμού σαν τεχνολογικό ντετερμινισμό. Ο William Shaw καταγγέλλει “Όλοι οι φίλοι του παλιού Μαρξ φαίνεται πως εισχώρησαν σε μια ιερή συμμαχία για να εξορκίσουν αυτό το φάντασμα ( τον τεχνολογικό ντετερμινισμό). Παρόλα αυτά το βιβλίο που παραμένει η καλύτερη "συζήτηση" των διάφορων κατηγόριων του τεχνολογικού ντετερμινισμού , το " Αυτόνομη Τεχνολογία " του Langdon Winner, μπορεί να διαβαστεί ως ένα που δίνει (με κάποια κρίσιμη επιφυλαξη ) μια τεχνολογικό-ντετερμινιστική ερμηνεία του Μαρξ : Ο Winner γράφει ότι στις αλλαγές στις δυνάμεις της παραγωγής ο Μαρξ πίστευε ότι είχε απομονώσει την πρωταρχική ανεξάρτητη μεταβλητή που είναι ενεργή σε όλη την ιστορία.
Το να είσαι τεχνολογικός ντετερμινιστης είναι φανερό το να πιστεύεις ότι με κάποια έννοια η τεχνολογική αλλαγή προκαλεί κοινωνική αλλαγή
, όντως αυτή είναι η πιο σημαντική αιτία της κοινωνικής αλλαγής.. Αλλά το να δίνεις όλο το βάρος στον πρώτο όρο με εκφράσεις της μορφής " πρωταρχικός υποκινητής " , μια δυνατή έκδοση του τεχνολογικού ντετερμινισμού θα περιλάμβανε επίσης την πεποίθηση ότι η τεχνολογική αλλαγή είναι από μόνη της απρόκλητη , τουλάχιστον από κοινωνικούς παράγοντες. Την πρώτη από αυτές τις θέσεις μπορούμε να την περιγράψουμε, ακολουθώντας τον Heilbroner , ως την θέση ότι οι μηχανές φτιάχνουν ιστορία.Την δεύτερη μπορούμε να ονομάσουμε την θέση ότι η τεχνολογική αλλαγή είναι αυτόνομη
.Η θέση ότι οι μηχανές φτιάχνουν ιστορία είναι σίγουρο ότι θα βρεθεί στα γραπτά του Μαρξ. Πιθανόν ο πιο αναμφίβολος ισχυρισμός υπάρχει στο βιβλίο του Bukharin "Historical Materialism" όπου συναντάμε δηλώσεις όπως η : " Η ιστορική κατάσταση της παραγωγής π.χ. η μορφή της κοινωνίας ορίζεται από την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων π.χ. την ανάπτυξη της τεχνολογίας. Η απαίτηση του Bukharin είχε πολλούς υποστηρικτές. Πράγματι υπάρχουν αρκετά εδάφια απ 'τα γραπτά του Μαρξ που μπορούν να ερμηνευτούν έτσι . Η πιο γνωστή είναι η πρόταση απ' ' το βιβλίο " Η αθλιότητα της φιλοσοφίας " που αναφέρθηκε παραπάνω . Πιο βαρυσήμαντος , αν και όχι και τόσο ξεκάθαρος είναι " Ο πρόλογος του 1859 " :
Στην κοινωνική παραγωγή της ύπαρξης τους οι άνθρωποι αναπόφευκτα μπήκαν σε ορισμένες σχέσεις
, οι οποίες είναι ανεξάρτητες απ'τη θέληση τους , δηλαδή σχέσεις παραγωγής κατάλληλες για ένα δοσμένο στάδιο στην ανάπτυξη των δικών τους υλικών δυνάμεων παραγωγής. Το σύνολο αυτών των σχέσεων παραγωγής απαρτίζει την οικονομική δομή της κοινωνίας , το πραγματικό θεμέλιο , πάνω στο οποίο ανέρχεται μια νόμιμη και πολιτική υπερδομή και στο οποίο ορισμένες μορφές κοινωνικής συνείδησης .Ο τρόπος της παραγωγής της υλικής προετοιμάζει την γενική διαδικασία της κοινωνικής , πολιτικής , πνευματικής ζωής . Δεν είναι η συνείδηση των ανθρώπων που προσδιορίζει την ύπαρξη τους , αλλά η κοινωνική τους ύπαρξη που προσδιορίζει την συνείδηση τους . Σε ένα συγκεκριμένο στάδιο της ανάπτυξης οι παραγωγικές υλικές δυνάμεις της κοινωνίας έρχονται σε σύγκρουση με τις υπάρχουσες σχέσεις της παραγωγής η –αυτό εκφράζει μερικώς το ίδιο πράγμα με νόμιμους όρους – με τις σχέσεις ιδιοκτησίας ανάμεσα στο πλαίσιο εργασίας του οποίου λειτουργούσαν έως τώρα . Αυτές οι σχέσεις μετατρέπονται από μορφές ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων σε δεσμά τους . Μετά ξεκινά μια περίοδος κοινωνικής επανάστασης .Και υπάρχουν αρκετές τέτοιες δηλώσεις
, κύρια από το 1840 μέχρι το 1850 , οι οποίες μπορούν να ερμηνευτούν σαν αξιώσεις ότι οι μηχανές φτιάχνουν ιστορία .Υπάρχουν εναλλακτικές ερμηνείες τουλάχιστον για κάποια από αυτά . O Rosenberg , για παράδειγμα , παίρνει το εδάφιο " χειρόμυλος " και προτείνει ότι στο περιβάλλον του δεν γίνεται απαραίτητα αντιληπτός ένας υπονοούμενος τεχνολογικός ντερμινισμος . Ο "Πρόλογος του 1859" είναι ,εν τούτοις , το σημείο όπου έχει επικεντρωθεί η διαμάχη . Ήταν σαφώς παρουσιασμένο απ 'τον Μαρξ σαν " το γενικό συμπέρασμα στο οποίο έφτασα και όταν το ' φτάσε έγινε η κυρίαρχη αρχή των μελετών μου ." Αντηχήσεις αυτού ξαναεμφανίζονται σε κάθε σημείο μεταγενέστερων εργασιών του Μαρξ και συχνά αυτό μπορεί να εκληφθεί σαν η οριστική θέση για τον ιστορικό υλισμό. Mια προσεκτική ανάγνωση γρήγορα αποκαλύπτει δυο πράγματα. Πρώτον, αν θες να το μετατρέψεις σε μια θέση πρέπει οι "παραγωγικές δυνάμεις " να μεταφραστούν σαν ισοδύναμες με την τεχνολογία. Δεύτερον, για να το μετατρέψουν σε ακλόνητο τεχνολογικό ντετερμινισμό, με την έννοια που περιγράφτηκε παραπάνω, η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων πρέπει να εκληφθεί ως αυτόνομη ή τουλάχιστον ανεξάρτητη απ ' τις σχέσεις παραγωγής.
Ο Langdon Winner δείχνει την επιφύλαξη του για το πρώτο σημείο όταν γράφει : " Αν και υπάρχει κάποια διάφορα στον τρόπο με τον οποίο ο Μαρξ χειρίζεται αυτούς τους όρους για τους δικούς μας σκοπούς , οι παραγωγικές δυνάμεις μπορεί να εννοηθεί ότι περιλαμβάνουν όλη τη φυσική τεχνολογία. Εκτός αυτού ο Winner δίνει επίσης εναν ευρύτερο ορισμό των παραγωγικών δυνάμεων σαν " τα μέσα , την ενέργεια και τους εργάτες που εμπλέκονται στην ενεργητική προσπάθεια ξεχωριστών ατόμων να αλλάξουν την Υλίκη πραγματικότητα , ετσι ώστε να ταιριάζει στις ανάγκες τους. Μάλιστα, ακόμη και ο ορθόδοξος Μαρξισμός έτεινε να ακολουθήσει αυτήν την ευρύτερη σημασία. Ο Στάλιν έγραψε : "Τα μέσα παραγωγής που μ'αυτα οι υλικές άξιες παράγονται , οι άνθρωποι που τα χειρίζονται και φέρνουν πέρας παρα τις αντιξοότητες την παραγωγή υλικών άξιων χάρη σε μια ορισμένη εμπειρία στην παραγωγή και μια ικανότητα στην εργασία –ολα αυτά τα στοιχεία ενωμένα απαρτίζουν τις παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας." Οι αντίπαλοι του ορθόδοξου Μαρξισμού έκαναν έντονη κριτική στην τεχνολογία για την μείωση των παραγωγικών δυνάμεων. Ο Lukacs επιτιθέμενος στον "Ιστορικό Υλισμό " έγραψε : " Η τεχνική είναι ένα μέρος , ένα στιγμιότυπο, σπουδαίας φυσικής σημασίας , των παραγωγικών δυνάμεων ομως δεν είναι ούτε ταυτόσημη με αυτές ούτε το τελικό ή απόλυτο στιγμιότυπο των αλλαγών των δυνάμεων αυτών.
Ερμηνείες του Μαρξισμού σαν τεχνολογικό ντετερμινισμό στηρίζονται κατ' ουσία στην ισότητα "παραγωγικές δυνάμεις = τεχνολογία."
Αλλά ακόμη και υποστηρικτές της πρότασης ότι ο Μαρξ ήταν ένας τεχνολογικός ντετερμινιστης
, οπως ο William Shaw , το βρίσκουν δύσκολο να αποδώσουν αυτήν την ισοδυναμία στον Μαρξ: " Για τον Μαρξ οι παραγωγικές δυνάμεις περιλαμβάνουν κατι περισσότερο από τις μηχανές η την τεχνολογία με την στενή έννοια του όρου .Στην πραγματικότητα , η δύναμη του εργατικού δυναμικού , οι δεξιότητες , η γνώση, η εμπειρία και άλλοι ακόμη παράγοντες που επιτρέπουν στους εργαζόμενους να παράγουν, φαίνονται οτι είναι οι πιο σημαντικές παραγωγικές δυνάμεις. " Ετσι ο Shaw αποδέχεται ότι " ο τεχνολογικός ντετερμινισμός είναι ελαφρός λαθεμένη ονομασία αφου ο Μαρξ μιλάει , κατ΄ουσια , για ντετερμινισμό παραγωγικών δυνάμεων." Αλλά πολύ περισσότερο είναι σε ... ... παρά στην ορολογία.Γι ΄αυτο άμα οι δυνάμεις της παραγωγής περιέχουν ανθρώπινο δυναμικό , τότε ο ντετερμινισμός των παραγωγικών δυνάμεων θα φαίνεται πολύ διαφορετικός από οτι ο τεχνολογικός ντετερμινισμός όπως έχει κατανοηθεί .Από τα πρώτα του κιόλας γραπτά ,ο Μαρξ τόνισε ότι αυτο που ήταν ιδιαίτερο την ανθρώπινη εργασία ήταν ότι ήταν συνειδητή.....
η ελεύθερη συνειδητή ενασχόληση είναι ο χαρακτήρας του ανθρώπινου γένους......Στην δουλεία του πάνω στην ανθρώπινη φύση , ο άνθρωπος αποδεικνύει ότι είναι ένα ων με συνείδηση....Μια αράχνη διεξάγει λειτουργίες που μοιάζουν με αυτές του υφαντή
, και μια μέλισσα θα έκανε πολλούς αρχιτέκτονες να ντρέπονται για την κατασκευή των κελιών των κύψελων της κερήθρας.Αλλά αυτό που διαχωρίζει τον χειρότερο αρχιτέκτονα από την καλύτερη των μελισσών είναι ότι ο αρχιτέκτονας κατασκευάζει τα κελιά στο μυαλό του πριν να τα κατασκευάσει σε κερί....Ο άνθρωπος όχι μόνο επιτελεί αλλαγές στο σχήμα των υλικών της φύσης: συνειδητοποιεί επίσης την επιδίωξη του σεαυτές τις ύλες
.Ο συνυπολογισμός της δύναμης της εργασίας σαν παραγωγική δύναμη εν' τούτοις επιτρέπει την συνειδητή ανθρώπινη ενέργεια σαν ένα καθοριστικό παράγοντα στην ιστορία :
είναι ο άνθρωπος , τόσο και περισσότερο από ότι η μηχανή , που φτιάχνει ιστορία.Η αυτονομία της τεχνολογικής αλλαγής είναι παρομοίως μια πρόταση προσδιορίζουσα το Μαρξ μόνο προκαλώντας ερωτηματικά
, ακόμα και αν κάποιος δεχθεί την ισότητα ανάμεσα στις παραγωγικές δυνάμεις και την τεχνολογία.Η "ορθόδοξη" θέση είναι ότι οι παραγωγικές δυνάμεις έχουν μια τάση να προηγούνται αλλά μπορούν να ενδυναμωθούν η να κρατηθούν πίσω από τις σχέσεις παραγωγής.Ο Stalin για παράδειγμα , παραδέχτηκε ότι οι σχέσεις παραγωγής "επηρεάζουν" την ανάπτυξη των δυνάμεων της παραγωγής, αλλά περιόρισε αυτήν την επιρροή στο να επισπεύδει η να επιβραδύνει αυτήν την ανάπτυξη.Εντούτοις δεν έχουν όλοι οι μαρξιστές συγγραφής την ίδια άποψη
.Υπάρχει μια αλλαγή περιβάλλοντος στον τρόπο που η μοντέρνα μαρξίστρια Etienne Balmier μετατοπίζει την μεταφορά μακριά από το δίδυμο "επιτάχυνση/επιβράδυνση": " Η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά των ΄παραγωγικών δυναμεων΄ειναι......ο ρυθμός και το μοτίβο της ανάπτυξης τους , γι' αυτο ο ρυθμός είναι άμεσα συνδεδεμένος με την φύση των σχέσεων παραγωγής ,και την δομή του τρόπου παραγωγής ."Ο Lukacs διαφώνησε με την ορθόδοξη ερμηνεία ακόμη πιο αιχμηρά : " Είναι μαζί και λανθασμένο και μη μαρξιστικό να διαχωρίζεις την τεχνική από τις άλλες ιδεολογικές φόρμες και να προτείνεις μια επάρκεια από την οικονομική δομή της κοινωνίας .....Οι αξιοσημείωτες αλλαγές στην πορεία της ανάπτυξης της [τεχνικής] είναι [τότε] εντελώς ανεξήγητες .Οι δυσκολίες του ντετερμινισμού
.Εκτός από το ασαφές νόημα και την αμφισβητούμενη αυτονομία των
" δυνάμεων παραγωγής " , μια επιπλέον δυσκολία προβάλλει στο να διαβάσεις το " 1859 πρόλογος " σαν τεχνολογικό ντετερμινισμό . Αυτή είναι η φύση των ενδιάμεσων συλλογισμών στις προτάσεις που υποδηλώνει . Ακριβώς ποιος είναι ο " καθορισμός " ο ασκούμενος από το " σύνολο των σχέσεων παραγωγής " ? Τι αντίληψη του καθορισμού υποδηλώνεται όταν λέγεται ότι οι σχέσεις παραγωγής από μόνες τους είναι " κατάλληλες " σε ένα " δεδομένο επίπεδο ανάπτυξης των υλικών δυνάμεων της παραγωγής " ?Σε μερικά θέματα έχει χυθεί περισσότερο μελάνι . Όπως έχει επισημάνει ο Raymond Williams , το ρήμα " να καθορίσεις " (η το γερμανικό batsmen , που είναι αυτό που χρησιμοποιούν οι αγγλικές μεταφράσεις του Μαρξ όταν αναφέρονται στο " καθορίζω " ) είναι γλωσσικά σύνθετο . Η αίσθηση που έχει αναπτυχθεί στην γνώμη μας για τον "ντετερμινισμό " - ανήμπορα στο πρόσωπο μιας εξαναγκαζουσας ενέργειας - παράγεται .
Ο
Williams προτείνει , από την ιδέα του καθορισμού από μια αυθεντία ( όπως στην " αίθουσα δικαστηρίου που καθορίζουν το θέμα " ). Εντούτοις υπάρχει μια σχετική αλλά διαφορετική έννοια του " καθορίζω " : να θέσεις διαχωριστικές γραμμές και όρια ( όπως στον " καθορισμό της γης " ).Άμα η καθοριστική συνέπεια των δυνάμεων παραγωγής στις σχέσεις παραγωγής η των σχέσεων παραγωγής στην
" υπερδομή " μπορεί να ερμηνευτεί μ ' αυτο τον πιο πρόσφατο τρόπο , τότε η εικόνα μας για τον " καθορισμό " αλλάζει ραγδαία.Προτείνεται να μην εξαναγκάζονται τα αιτία αλλά ένα σύνολο ορίων ανάμεσα στα οποία η ανθρώπινη κατηγόρια μπορεί να λειτουργήσει και έξω από αυτά μπορεί να πιέσει . Είναι μια εικόνα εντελώς συμβατή με έναν ακόμα από τους αφορισμούς του Μαρξ , ότι " οι άνθρωποι φτιάχνουν την δικιά τους ιστορία αλλά δεν την φτιάχνουν όπως τους αρέσει ; δεν την φτιάχνουν κάτω από συνθήκες επιλεγμένες από αυτούς , αλλά κάτω από συνθήκες που έχουν δοθεί ,μεταδοθεί και αντιμετωπίζονται κατευθείαν από το παρελθόν. "Εντούτοις αυτό δεν είναι ένα θέμα που η σημασιολογική διαμάχη μπορεί να λύσει από μόνη της .Έχοντας να κάνουμε με τέτοια θέματα πλησιάζουμε θεμελιώδη πυρήνα της κοινωνικής επιστήμης (όχι μόνο της μαρξιστικής ). Διαφορετικές αποδόσεις του " καθορισμού " είναι πιθανές , από τις απλές αιτίας-αιτιατού ιδέες μέχρι του G.A. Cohen's την εξεζητημένη άμυνα της θέσης ότι οι εξηγήσεις που είχαν προταθεί από το " 1859 πρόλογος " είναι λειτουργικές εξηγήσεις ( να λες ότι μια οικονομική δομή συμφωνεί με το επιτυχημένο επίπεδο των παραγωγικών δυνάμεων σημαίνει : η δομή παρέχει μέγιστη εμβέλεια για την καρποφόρα χρήση και ανάπτυξη των δυνάμεων και πετυχαίνει επειδή παρέχει τέτοια εμβέλεια " ) . Βέβαια ο Eric Olin Wright διαφωνεί διότι δημιουργείται μια θετική άξια της ποικιλίας , και ενσωματώνονται διάφοροι " τρόποι ντετερμινισμού" στην μαρξιστική θεωρία . Επιπλέον διαμάχες σ ' αυτό το θέμα μπορεί , μονάχα να είναι ένοχες . Βαθιά εδραιωμένες πολιτικές και φιλοσοφικές διαφορές περιπλέκονται γρήγορα με θέματα θεωρίας και μεθοδολογίας , όπως η προσπάθεια του E . P Thompson " Η Αθλιότητα της θεωρίας " , εύκολα αποκαλύπτει .
Εδώ φτάσαμε τα όρια της χρησιμότητας των σκοπών μας , της εξήγησης των προγραμματικών δηλώσεων του Μαρξ . Το εδάφιο " 1859 πρόλογος " και άλλα παρόμοια εδάφια χωρίς αμφιβολία θα παραμείνουν θησαυρός , ίσως και ένας παραγωγικός θησαυρός , για τους μαθητές της γενικής θεωρίας και μεθοδολογίας του Μαρξ . Οι μαθητές της τεχνολογίας , εντούτοις , μπορούν να στρέψουν την προσοχή τους σε μια πηγή που είναι μαζί πιο μεγάλη και πιο κοντά στην
επιφάνεια :
σε μια πιο διευρυμένοι και συμπαγής συζήτηση της τεχνολογίας ,του Μαρξ .Εκτός από το ουσιαστικό της ενδιαφέρον αυτή συζήτηση ρίχνει ανακεφαλαιωτικό φως στα πιο λιτά και σαφή εδάφια . Πιο συγκεκριμένα , φτιάχνει την θέση ότι ο Μαρξ ήταν ένας τεχνολογικός ντετερμινιστης με μια έντονη αίσθηση ιδιαίτερα δύσκολο να υποστηρικτή , τουλάχιστον χωρίς να υλοποιείται μια ασυνήθιστοι και αξιοπρόσεκτη ασυνέπεια μεταξύ των γενικών του απόψεων και της συγκεκριμένης του ανάλυσης .
Η διαδικασία της εργασίας και της διατίμησης
Το κεφαλαίο με τίτλο
" Η διαδικασία της εργασίας και της διατίμησης " είναι ο άξονας που περιστρέφεται το κεφαλαίο .Ο Μαρξ ο οποίος μέχρι αυτό το σημείο ανέλυε κυρίως τα φαινόμενα του εμπορεύματος , της συναλλαγής και των τιμών , αφιέρωσε όλη την ενέργεια των ικανοτήτων του σαν συγγραφέας για να θέσει το κατάλληλο περιβάλλον για το κεφαλαίο : " Γι αυτό αφήστε μας ....να αφήσουμε αυτή την θορυβώδης σφαίρα όπου τα πάντα συμβαίνουν στην επιφάνεια και σε εύκολη θέα του καθενός και να μπούμε μέσα στην κρυμμένη κατοικία της παραγωγής , στης οποίας το κατώφλι κρέμεται η ανακοίνωση 'Οχι είσοδος εκτός για δουλεία ' Εδώ θα δούμε , όχι μόνο πως παράγει το κεφαλαίο , αλλά και πως παράγεται το ίδιο . Μετά το κεφαλαίο , το επιχείρημα του χτίστηκε αρχιτεκτονικά μέχρι το κρεσέντο του " Ο γενικός κανόνας της καπιταλιστικήςσυσσώρευσης
" κάπου 500 σελίδες επιπλέον . Παρόλο που δεν θα τον ακολουθήσουμε τόσο μακριά , αυτό το μικρό κεφαλαίο είναι κεντρικό στην κατανόηση της θέσης του για την μηχανή .Κατ ' αρχήν , λεει ο Μαρξ , "πρέπει να συλλογιστούμε την διαδικασία της εργασίας ανεξάρτητα από οποιονδήποτε κοινωνικό σχηματισμό ." Καταγράφει τα " απλά συστατικά " της διαδικασίας της εργασίας : " (1) σκόπιμη δραστηριότητα , αυτό αποτελεί την ίδια την εργασία , (2) τα αντικείμενα πάνω στα επιδίδεται η εργασία και (3) τα εργαλεία της εργασίας . " Η διαδικασία της εργασίας είναι μια κουλτούρα παγκόσμια , " μια οικειοποίηση αυτών που υπάρχουν στην φύση για τις απαιτήσεις του ανθρώπου "; αυτό είναι " σύνηθες σε όλους τους σχηματισμούς κοινωνιών όπου ζουν άνθρωποι ". Αλλά αλλάζει και αναπτύσσεται μέσα από την ιστορία .
Ο Μαρξ δεν στρέφεται τώρα στην ανάπτυξη των " εργαλείων της εργασίας " , όπως θα περιμέναμε από ένα ανάγνωσμα τεχνολογικού ντετερμινισμού ( είναι μάλιστα ενδιαφέρον το ότι εντάσσει την τεχνολογία , στη στενότερη έννοια των " εργαλείων " κάτω από το ευρύτερο σκέλος της " διαδικασίας της εργασίας ") . Εν ' αντίθεση , κινείται από την διαδικασία της εργασίας εν γένη στη διαδικασία της εργασίας κάτω από τον καπιταλισμό , και από την εργασία σαν μια Υλίκη διαδικασία παραγωγής στην εργασία σαν μια κοινωνική διαδικασία . Η διαδικασία της παραγωγής στον καπιταλισμό δεν είναι απλά μια διαδικασία εργασίας ; είναι επίσης μια διαδικασία αποτίμησης , μια διαδικασία προστιθέμενης άξιας . Ο καπιταλιστής " θέλει να παράγει ένα εμπόρευμα μεγαλύτερης άξιας από ότι το άθροισμα των άξιων των εμπορευμάτων που χρησιμοποιήθηκαν για να το παράγουν , δηλαδή τα μέσα της παραγωγής και τη δύναμη της εργασίας που αγόρασε με τα ' καλά 'του λεφτά στην ελεύθερη αγορά . " Θέλει να παράγει ένα εμπόρευμα ενσωματωνοντας πλεονασμα αξιας .
Η διάκριση μεταξύ της διαδικασίας της εργασίας και της διαδικασίας της αποτίμησης δεν είναι μια διάκριση μεταξύ δυο διαφορετικών τύπων διαδικασίας , αλλά μεταξύ δυο διαφορετικών πλευρών της διαδικασίας παραγωγής . Για παράδειγμα , η παραγωγή του βαμβακερού νήματος . Βλέποντας αυτό σαν μια διαδικασία εργασίας σημαίνει , το να βλέπεις συγκεκριμένα ειδικούς τρόπους με τους οποίους με τους οποίους οι άνθρωποι δουλεύουν , χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα τεχνικά εργαλεία , για να μετατρέψουν ένα δοσμένο ακατέργαστο υλικό σε ένα προϊών με δοσμένα χαρακτηριστικά . Σε κάθε κοινωνία όπου παράγεται νήμα θα είχε νόημα να εξετάσει κανείς το πως παράγεται αυτό το νήμα . Αλλά δεν αρκεί μόνο αυτό στην παραγωγή του βαμβακιού στον καπιταλισμό . Η παραγωγή του βαμβακιού ως διαδικασία αποτίμησης είναι μια διαδικασία όπου
εισαγωγές συγκεκριμένης άξιας να αποδίδουν προϊόντα μεγαλύτερης άξιας
. Οι συγκεκριμένες δραστηριότητες των εισαγωγών και των προϊόντων , και οι ιδιαίτερες τεχνολογίες και φόρμες δουλείας χρησιμοποιούνται για να μετατρέψουν τις εισαγωγές σε προϊόντα , είναι σχετικές εδώ μόνο ως προέκταση του ότι επηρεάζουν το ποσοτικό αποτέλεσμα της διαδικασίας . Οι καπιταλιστικές διαδικασίες παραγωγής , αλλά όχι όλες οι διαδικασίες παραγωγής σε όλους τους τύπους κοινωνιών , είναι διαδικασίες αποτίμησης . Η διαδικασία αποτίμησης είναι η " κοινωνική φόρμα " της διαδικασίας παραγωγής συγκεκριμένα στον καπιταλισμό .Στη θεωρία του Μαρξ
, τον τεχνολογικό ντετερμινισμό κανείς θα περίμενε το επιχείρημα ότι η διαδικασία παραγωγής - η τεχνολογία περιέχοντας " υλική υποδομή " -με μια έννοια επικράτησε της " κοινωνικής φόρμας ." Εντελώς το αντίθετο . Στις γενικές του δηλώσεις για το θέμα (όπου οι περισσότερες βρίσκονται στο ανέκδοτο κεφαλαίο του " κεφαλαίου " , " Αποτελέσματα της άμεσης διαδικασίας παραγωγής " ) , ο Μαρξ επανειλημμένα δηλώνει ότι " η διαδικασία εργασίας από μόνη της δεν είναι τίποτα άλλο από το εργαλείο της διαδικασίας αποτίμησης " Και στο κεφαλαίο το ίδιο παρουσιάζει ένα ιστορικό και πολιτικό υπολογισμό της ανάπτυξης της διαδικασίας της καπιταλιστικής παραγωγής - ένας υπολογισμός στον οποίο η κοινωνική φόρμα ( αποτίμηση )εξηγεί τις αλλαγές στο υλικό περιεχόμενο ( διαδικασία Αγασίας ) . Από τον υπολογισμό του ας διαλέξουμε ένα κεντρικό στοιχείο : η ιστορία του Μαρξ για την μηχανή .
Η προϊστορία της μηχανής
Η ιστορία ξεκινά παράξενα, σ'αυτη το κεντρικό αξίωμα απουσιάζει. Η καταγωγή του καπιταλισμού, για τον Μαρξ, δεν στηρίζεται σε μια αλλαγή της τεχνολογίας, αλλά στην αλλαγή των κοινωνικών σχέσεων: η εμφάνιση δηλαδή μιας τάξης αμειβομένων εργατών χωρίς όμως να έχουν κάποια ιδιοκτησία. "Αρχικά το κεφαλαίο υποβιβάζει την εργασία στην βάση των τεχνικών συνθηκών κατά τις οποίες η εργασία έφτασε μέχρι αυτό το σημείο στην ιστορία." Αρχέτυπα, αυτό έγινε όταν ανεξάρτητοι τεχνίτες (για παράδειγμα εργάτες υφάσματος), οι οποίοι προηγουμένως παρήγαγαν αγαθά για δικό τους σκοπό, αναγκάστηκαν εξ ' αιτίας της πτώχευσης να γίνουν εργαζόμενοι.
Έτσι αντί να κατέχουν τα ροδάνια ή τους αργαλειούς τους και να αγοράζουν τις δικές τους πρώτες ύλες
, εργαζόντουσαν (συχνά στα σπίτια τους κάτω από το σύστημα "έντοκος δανεισμός" ) σε ροδάνια και αργαλειούς που άνηκαν σε κάποιον έμπορο, υφαίνοντας πρώτες ύλες σε ένα προϊών που άνηκε στον έμπορο και το οποίο αποκτούσε επιπρόσθετη άξια. Συνεπώς, οι κοινωνικές σχέσεις των εργατών άλλαξαν δραστικά : To τεχνικό περιεχόμενο της εργασίας τους ήταν αναλλοίωτο. Αυτό ο Μαρξ το περιγράφει σαν "τυπική υποεκτίμηση" της εργασίας στο κεφαλαίο. Ήταν φυσικό σ'αυτο να εμπλακεί μια αλλαγή της κοινωνικής μορφής (η επιβολή της διαδικασίας αποτίμησης ) χωρίς μια αποτίμηση εμπνευσμένη απ'την ποιοτική αλλαγή της αναλογίας της διαδικασίας εργασίας - χωρίς "πραγματική υποεκτίμηση".Κληρονομικές διαδικασίες εργασίας ήταν εν ' τούτοις αυστηρά ανεπαρκή οχήματα για την διαδικασία αποτίμησης. Εντός των ορίων τους, οι καπιταλίστες μπορούσαν πρωταρχικά να αυξήσουν την επιπρόσθετη άξια με τον τρόπο που ο Μαρξ αποκαλούσε "απόλυτη επιπρόσθετη άξια" - επιμηκύνοντας την εργάσιμη μέρα. Αλλά αυτό δεν ήταν εύκολα εφικτό. Όπως επισημαίνει ο Μαρξ, οι πρόσφατοι νόμοι στην Βρετανία που καθόριζαν την διάρκεια της εργάσιμης μέρας όξυναν το φαινόμενο, παρά το περιόρισαν. Αλλά αυτοί ήταν πολύ αναποτελεσματικοί. Ήταν συχνά δύσκολο να βάζεις τους εργάτες να δουλέψουν στο ξεκίνημα της εβδομάδας ( η παράδοση της "Άγιας Δευτέρας"). Η έντονη, καθορισμένη εργασία που απαιτείται για την αποτίμηση ήταν μια συνήθεια δύσκολη να επιβληθεί. Οι σκληρά εργαζόμενοι χωρίς άμεση επίβλεψη είχαν μια ενεργή μορφή της λανθασμένης εκτίμησης που ήταν διαθέσιμη στην μορφή της κατάχρησης των πρώτων υλών, όπως οι ιστορικοί, πιο πρόσφατα απ'τον Μαρξ, είχαν τονίσει.
Οι τρόποι που έψαξαν οι καπιταλίστες για να ξεπεράσουν αυτές τις ατέλειες στην διαδικασία της εργασίας από την άποψη της εκτίμησης είναι το θέμα του τέταρτου κεφαλαίου του πρώτου μέρους του " Κεφαλαίου " . Το πρώτο που συζητάει ο Μαρξ είναι " απλή συνεργασία " . Αυτό συμβαίνει όταν το κεφαλαίο φέρνει ανεξάρτητους εργαζόμενους μαζί " σε μια συμφωνία βάσει σχεδίου ".Δεν υπάρχει τίποτα το ιδιαίτερο στον καπιταλισμό ως αναφορά την απλή συνεργασία : σε όλες τις κοινωνίες , για παράδειγμα , θα προσφέρει πλεονεκτήματα στην απόδοση των απλών φυσικών διεργασιών , δυο άνθρωποι θα μπορούν να δουλεύουν μαζί όπου θα μπορούν μαζί να σηκώσουν κάποιο βάρος που από μόνος του ο καθένας δεν θα μπορεί .Ωστόσο , η απλή συνεργασία προσφέρει ορισμένα πλεονεκτήματα από την πλευρά της αποτίμησης .
Η φύση αυτών των πλεονεκτημάτων φωτίζει ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της εκτίμησης : δεν είναι απλά μια οικονομική διαδικασία ; περιλαμβάνει την δημιουργία και διατήρηση μιας κοινωνικής σχέσης . Φυσικά η παραγωγικότητα αυξάνεται ( η συνδυασμένη δουλεία μιας ημέρας παράγει μεγαλύτερη ποσότητα χρησιμοποιούμενων -άξιων από οτι το ισοδύναμο άθροισμα μεμονωμένων εργάσιμων ημερών ") , και η συγκέντρωση της δουλείας οδηγεί σε οικονομίες στο καθορισμένο κεφαλαίο . Αλλά ,εξίσου σημαντικά , η εξουσία του καπιταλιστή ενδυναμώνετε . Διότι η συνεργασία απαιτεί συντονισμό . Άμα σηκώνεις ένα βάρος κάποιος πρέπει να πει " ενα ,δυο τρια ...απ . " Επειδή οι εργάτες , καθένας ξεχωριστά ,που βρίσκονται μαζί εξαιτίας του κεφαλαίου είναι υποτελής του κεφαλαίου , ο ρόλος του συντονισμού καταλήγει, κυρίως , γεμάτος από καπιταλιστικές εντολές - με καπιταλιστικό μανατζάρισα , να χρησιμοποιεί ένα αναχρονισμό .
Το αποτέλεσμα που ο Μαρξ περιγράφει ,όπως ακολουθεί " Γιαυτο τον λόγο η αλληλοσυνδέσει ανάμεσα στους διαφορετικούς εργαζόμενους ,τους αντιμετωπίζει ; στο Βασίλειο των ιδεών , σαν ένα σχέδιο που έχει σχεδιαστεί από τον καπιταλιστή και πρακτικά , ως η εξουσία του ,ως η θέληση κάποιου που δεν ανήκει σε αυτούς και ο οποίος έχει υπό εξέταση τις δραστηριότητες τους για τους σκοπούς του .Εδώ περιλαμβάνεται μια μορφή αποξένωσης - όχι ψυχολογική αποξένωση ,ούτε αποξένωση από ανθρώπινη ύπαρξη , αλλά η κυριολεκτική αποξένωση της αθροιστικής φύσης της εργασίας . Αυτή η αθροιστική φύση της εργασίας γίνεται η δύναμη του καπιταλιστή. Επιπλέον , η φυσική συγκέντρωση πολλών εργατών κάτω από μια στέγη διευκολύνει πολύ τις από πάνω προς τα κάτω λειτουργίες επιθεώρησης : επιβάλλοντας χρονοκρατησεις και προλαμβάνοντας κλοπές και καταχρήσεις .
Ο Μαρξ προόριζε την " απλή συνεργασία " σαν μια αναλυτική κατηγόρια παρά σαν μια περιγραφή μιας ιστορικής περιόδου στην ανάπτυξη της διαδικασίας της εργασίας (παρότι πιο πρόσφατοι συγγραφής προσδιόρισαν μια ιστορική φάση κατά την οποία ήταν κρίσιμη).Η μορφή της συνεργασίας τυπικά της περιόδου αμέσως πριν της μηχανοποίησης ο Μαρξ την περιγράφει ως " βιομηχανία ".( Ο Μαρξ φυσικά χρησιμοποιεί τον όρο κατά γράμμα εννοώντας την δημιουργία με τα χέρια .) Κρίσιμα , η βιομηχανία , εν αντίθεση με τις πιο βασικές μορφές συνεργασίας , περιέχει την διαφοροποίηση των λειτουργιών , την διαίρεση της εργασίας .Αναδύεται με δυο τρόπους . Ο πρώτος είναι το να φέρνεις μαζί διαφορετικά επαγγέλματα , όπως στην βιομηχανία καροτσιών ,όπου αμαξοποιοί ,αρωματοποιοί και άλλοι ενώνονται κάτω από την ίδια σκεπή και η δουλεία τους εξειδικεύεται και μετατρέπεται σε ρουτίνα . Ο άλλος ,και ίσως ο πιο σημαντικός ,είναι ότι άλλοτε παραγωγή ενός προϊόντος παράγονταν στην ολότητα της από ένα μοναδικό χειροτέχνη ενώ τώρα η παραγωγή του προϊόντος σπάει σε ξεχωριστές λειτουργίες ,όπως είναι η βιομηχανία του χαρτιού , των βελόνων , των καρφιτσών .
H
διαίρεση της δουλείας στην βιομηχανία ήταν συχνά υπερβολική . Ο Μαρξ ξοδεύει κοντά μια σελίδα βάζοντας σε λίστα όλες τις επιλογές των επαγγελμάτων που περιέχονται στην βιομηχανία των ρολογιών , και καταλήγει ότι ένα σύρμα στο δρόμο του για να γίνει βελόνα περνάει " μέσα από τα χέρια εβδομήντα -δυο και μερικές φορές ακόμα και ενενήντα-δυο διαφορετικών εξειδικευμένων εργατών . " Τα πλεονεκτήματα ,από την άποψη της εκτίμησης αυτής της διαίρεσης είναι εμφανή.Η εργασία ρίχνει την τιμή της
, σύμφωνα με την αρχή που αναγγέλθηκε επίσημα από το Babble το 1832 : " Το αφεντικό τη βιομηχανίας , χωρίζοντας την δουλεία έτσι ώστε να εκτελεσθεί σε διαφορετικές διαδικασίες , όπου η κάθε μια απαιτεί διαφορετικό βαθμό επιδεξιότητας η δύναμης , μπορεί να αγοράσει ακριβώς την συγκεκριμένη ποσότητα που και των δυο που είναι απαραίτητα για κάθε διαδικασία ; όπου , εάν ολόκληρη η δουλεία είχε εκτελεστεί από έναν εργάτη , αυτός ο εργάτης θα πρέπει να είχε επαρκής ικανότητες για να αποδώσει την πιο δύσκολη και ικανή δύναμη για να εκτελέσει την πιο κοπιαστική , από τις λειτουργίες στις οποίες έχει διαμοιραστεί ολόκληρο το έργο ."
Η παραγωγικότητα αυξάνεται μέσα από την εξειδίκευση και από την αυξανόμενη συνεχεία και ένταση της δουλείας , παρότι στο κόστος της " ευχαρίστησης της δουλείας " : "..... η συνεχής εργασία μιας συγκεκριμένης θέσης διαταράσσει την ένταση και ρίχνει τις ζωτικές δυνάμεις του ανθρώπου . όπου βρίσκουν αναψυχή και ευχαρίστηση από την αλλαγή δραστηριότητας από μόνη της.Επί προσθετά , η διαίρεση της εργασίας στην βιομηχανία ενισχύει την υποτέλεια του εργάτη στον καπιταλιστή .Οι χειροτέχνες οι οποίοι είναι ικανοί να παράγουν ένα ολόκληρο ρόλοι μπορεί να ελπίζουν να αναγείρουν μια τέτοια επιχείρηση από μόνοι τους : οι finisher de charniere , " οι οποίοι βάζουν τους μπρούτζινους μεντεσέδες στις επιστρώσεις " , δύσκολα θα ήλπιζαν να το κάνουν.
Ακόμα πιο εντυπωσιακά από ότι στην απλή συνεργασία
, στην βιομηχανία η συλλογική φύση της δουλείας , η αλληλεξάρτηση των διαφορετικών διαδικασιών εργασίας που περιέχονται , τα αντιμετωπίζουν οι εργάτες σαν την δύναμη του καπιταλιστή .Ο εργάτης της βιομηχανίας , ανίκανος να επιδοθεί η ακόμα να καταλάβει την διαδικασία της παραγωγής στην ολότητα της ,χάνει την πνευματική εποπτεία πάνω στην παραγωγή που ο εργαζόμενος χειροτέχνης κατείχε." Αυτό που χάνεται από τους εξειδικευμένους εργάτες συγκεντρώνεται στον καπιταλιστή που τους αντιμετωπίζει.Είναι αποτέλεσμα της διαίρεσης της εργασίας στη βιομηχανία το ότι ο εργάτης έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με το πνευματικό δυναμικό της Υλίκης διαδικασίας της παραγωγής σαν ιδιοκτησία κάποιου αλλού και σαν μια δύναμη η οποία επιδρά πάνω του." Η αποξένωση της συλλογικής φύσης της δουλείας προχώρησε ένα επίπεδο παραπάνω , και η διαίρεση του κεφαλιού και των χεριών που αντιπροσωπεύει τον σύγχρονο καπιταλισμό έχει αρχίσει να πλαταίνει αποφασιστικά .Ο Μαρξ παραθέτει από ένα βιβλίο γραμμένο το 1824 μια ελεγεία ότι η ραγδαία κίνηση της επιστήμης της δεκάτισα του 60 και του 70 εύκολα θα αναγνώριζε : " Ο άνθρωπος της γνώσης και ο παραγωγικός εργάτης θα χωριστούν πλατιά ο ένας από τον άλλο , και η γνώση αντί να παραμένει ο υπηρέτης της εργασίας στα χέρια του εργάτη , για να αυξάνει τις παραγωγικές του δυνάμεις .........παρατάχθηκε σχεδόν παντού εναντίον της εργασίας ..... η γνώση ένα εργαλείο , ικανό να αποκολληθεί από την εργασία και αντιτασσομενο της .
Και ακόμα η βιομηχανία δεν ήταν ένα πλήρως επαρκές μέσο για την εκτίμηση .Η βάση των βιομηχανικών διαδικασιών εργασίας παράμενε η ικανότητα της δεξιοτεχνίας , εντούτοις τεμαχισμένη και εξειδικευμένη , και αυτή η ικανότητα ήταν μια πηγή που θα μπορούσε να είναι και είναι χρήσιμη στην μάχη κατά του καπιταλισμού.Έτσι " το κεφαλαίο είναι συνεχώς αναγκασμένο να παλεύει με την απειθαρχία των εργαζόμενων ," και " το παράπονο ότι εργάτες είχαν έλλειψη πειθαρχίας ήταν πάντα υπαρκτό σε όλη την περίοδο της βιομηχανίας ." Αλλά, με μια ειρωνεία της διαλεκτικής , οι πιο προηγμένες βιομηχανίες είχαν ήδη αρχίσει να παράγουν ...... την μηχανή.
Η είσοδος της μηχανής
Μέχρι αυτό το σημείο στην συζήτηση του ο Μαρξ δεν κάνει αναφορά στην τεχνική αλλαγή
, αντίθετα εστιάζει αποκλειστικά στην κοινωνική οργάνωση της εργασίας . Δεν έφταιγε το ότι ήταν ανημέρωτος των τεχνικών αλλαγών στην περίοδο της βιομηχανίας. Αλλά ,η συζήτηση του έχει θεωρητική βάση : αυτές οι προηγούμενες οργανωτικές αλλαγές δημιούργησαν τον "κοινωνικό χώρο" όπως ήταν, για την μηχανή ; και οι περιορισμοί αυτών των αλλαγών δημιούργησαν την ανάγκη γιαυτην.Αλλά τι είναι η μηχανή? Το κεφαλαίο του Μαρξ " Τα μηχανήματα και ευνοϊκοί βιομηχανία " ανοίγει με κάτι που φαίνεται να είναι μια σχολαστική συζήτηση του ορισμού της "μηχανής ".Ακόμη αυτό το μικρό εδάφιο είναι σημαντικό εξαιτίας της φύσης του ορισμού που διάλεξε ο Μαρξ .
Ο Μαρξ απόρριψε ορισμούς που έβλεπαν μια συνεχεία μεταξύ του " εργαλείου " και της " μηχανής "- ορισμούς τυπικούς μαθηματικών και ειδικών στην μηχανική. Ενώ είναι αλήθεια ότι οποία μηχανή μπορεί να αναλυθεί σαν ένα σύμπλεγμα μερικών βασικών κομματιών , " όπως ο μοχλός , όπως το κεκλιμένο επίπεδο , το κατσαβίδι , η σφήνα και αλλά , " αυτή η εξήγηση δεν αξίζει τίποτα , διότι της λείπει το ιστορικό στοιχείο ".Ούτε επαρκεί να διαφοροποιήσει το εργαλείο από την μηχανή στην βάση της ισχύς της πηγής ( άνθρωπος στην περίπτωση του προγενέστερου , μη άνθρωπος στην περίπτωση του μεταγενέστερου) : " σύμφωνα με αυτό , το άροτρο που σύρεται από τα βόδια , το οποίο είναι κοινό στις περισσότερες διαφοροποιημένες μεθόδους παραγωγής , θα ήταν μια μηχανή , ενώ ο περιστροφικός αργαλειός του Claussnes, ο οποίος υφαίνει 96000 pick το λεπτό , παρόλο που τίθεται σε κίνηση από το χέρι ενός μόνο εργάτη , θα ήταν απλά ένα εργαλείο ."
Αντίθετα , ο Μαρξ προσφέρει τον παρακάτω ορισμό : " η μηχανή .....είναι ένας μηχανισμός που , αφού έχει τεθεί σε κίνηση αποδίδει με τα εργαλεία της τις ίδιες λειτουργίες με αυτές που έκανε ο εργάτης παλιότερα με παρόμοια εργαλεία ." Αυτό είναι ένας ιστορικός ορισμός με δυο έννοιες .Πρώτον , ο Μαρξ ισχυρίζεται ότι από τα τρία διαφορετικά μέρη του "πλήρως αναπτυγμένου μηχανισμού "-"ο κινητήριος μηχανισμός , ο μεταφορικός μηχανισμός και τελικά το εργαλείο η μηχανή που δουλεύει "-ήταν μαζί με τους νεωτερισμούς στο τρίτο δηλαδή " η βιομηχανική επανάσταση του δεκατουογδοου αιώνα άρχισε ."Αλλαγές στην πηγή της κινητήριας δύναμης ήταν ιστορικά δευτερεύον και επαγόμενο.Δεύτερον , και περισσότερο σημαντικό , είναι ένας ιστορικός ορισμός που καταδεικνύει το μέρος που καταλαμβάνει η μηχανή στην διαδικασία που ανέλυε ο Μαρξ. Η μηχανή εξασθένησε την βάση πάνω στην οποία οι εργάτες αντιστάθηκαν στην αλυσοδέσει του κεφαλαίου : " στην βιομηχανία η οργάνωση της κοινωνικής διαδικασίας εργασίας είναι καθαρά υποκειμενική : είναι ένας συνδυασμός από ειδικευμένους εργαζόμενους .Η μεγάλης κλίμακας βιομηχανία , από την άλλη πλευρά κατέχει στο σύστημα μηχανών μια εντελώς αντικειμενική οργάνωση της παραγωγής η οποία αντιμετωπίζει τον εργάτη ως ένα προϋπάρχον υλικό στοιχείο της παραγωγής.
Στην ουσία , στα μηχανήματα ο καπιταλισμός προσπαθεί να επιτύχει με τεχνολογικά μέσα ότι στην προσπαθούσε να επιτύχει στην βιομηχανία με την κοινωνική οργάνωση από μόνη της .Η δύναμη της εργασίας χάνει την άξια της , για παράδειγμα , με την εκμίσθωση γυναικών και παιδιών .Αυτό δεν είναι μονάχα ένα τεχνικό θέμα της απλοποίησης της εργασίας η της " ανεξαρτησία της μηχανής από την Μίκη δύναμη " .Στην βιομηχανία , ο διαχωρισμός της εργασίας είχε ήδη δημιουργήσει μια αφθονία δουλειών που δεν χρειαζόντουσαν ούτε ιδιαίτερες ικανότητες ούτε ιδιαίτερη δύναμη : σε κάθε περίπτωση , είναι φανερό ότι αυτά τα χαρακτηριστικά δεν είναι φυσικά τα αποκλειστικά εφόδια των ενήλικων ανδρών .Παρά η ροπή προς την απασχόληση των παιδιών και των γυναικών είχε " ακυρωθεί κατά πολύ από τις συνήθειες των ανδρών εργαζόμενων και την αντίσταση τους ."
Κατά την διάρκεια , η μηχανή συνεισφέρει στην εκτίμηση κρίσιμα μεσώ της " σχετικής επιπλέον άξιας " : η μείωση του χρόνου εργασίας που χρειάζονταν για να παραχθεί το ισοδύναμο της αμοιβής του εργάτη με συνεπακόλουθη αύξηση στην επιπλέον άξια που συσσωρεύονταν στον καπιταλιστή .Βραχυπρόθεσμα ,εντούτοις , η μηχανή ελευθερώνει τον καπιταλιστή να συσσωρεύσει απόλυτη επιπλέον άξια.
Υποσκάπτοντας την θέση των ομάδων κλειδιά των εξειδικευμένων εργατών
, κάνοντας δυνατό τον σχεδιασμό νέων τομέων στην αγορά της εργασίας , και απειλώντας και αναπαραγαγοντας την ανεργια , η μηχανή " είναι δυνατόν να σπάσει όλες τις αντιστάσεις " σε μια αύξηση της εργάσιμης μέρας .Και διότι τώρα η δουλεία μπορεί να έχει το ρυθμό της μηχανής , μπορεί να αυξηθεί η ένταση της .Πιο σημαντικά ,η αποξένωση της αθροιστικής και πνευματικής πλευράς της εργασίας , που ήδη είχε διαγνώσει ο Μαρξ στην απλή συνεργασία και βιομηχανία , πετυχαίνει τεχνική συστηματοποίηση στην μηχανή .Γιαυτο " μαζί με το εργαλείο , η ικανότητα του εργάτη στο να το χειριστεί περνάει στην μηχανή ."
Η μηχανή
, όλο και περισσότερο ένα απλό μέρος μιας αυτοματοποιημένης επιχείρησης ,συστηματοποιεί την δύναμη του καπιταλιστή : " η ειδική ικανότητα του κάθε μεμονωμένου χείριστη μηχανής , που έχει αποστερηθεί από κάθε τι σημαντικό , εξαφανίζεται σαν μια απειροελάχιστη ποσότητα στο πρόσωπο της επιστήμης , οι γιγαντιαίες φυσικές δυνάμεις , και η μάζα της κοινωνικής εργασίας ενσωματώθηκανστο σύστημα της μηχανής
, όπου μαζί οι τρεις αυτές δυνάμεις , αποτελούν την δύναμη του 'αφεντικου'."Στην διαδικασία της εργασίας της μηχανή
-βιοτεχνίας , οι καπιταλιστικές κοινωνικές σχέσεις πετυχαίνουν συνεπώς τεχνική ενσωμάτωση .Είναι χαρακτηριστικό του καπιταλισμού σε όλα του τα σταδία ότι " οι συνθήκες της δουλείας " , τα μέσα παραγωγής στην μορφή τους στον καπιταλισμό , απασχολούν τον εργαζόμενο , αντί ο εργαζόμενος να απασχολεί τα μέσα παραγωγής. "Εντούτοις , είναι με την εμφάνιση της μηχανής που αυτή η αντιστροφή πρώτον παίρνει μια τεχνική και κατανοητή πραγματικότητα." Πριν από την μηχανή , ο εργάτης είχε ακόμα εξουσία στο εργαλείο - και χρησιμοποιούσε αυτήν την εξουσία σαν πηγή αντιστάθμισης δύναμης . Από την άποψη του εργάτη , η μηχανή είναι τότε άμεση απειλή .Είναι " του καπιταλισμού ο υλικός τρόπος ύπαρξης ".Έτσι η πάλη των τάξεων στον καπιταλισμό μπορεί να πάρει την μορφή της " πάλης ανάμεσα στον εργάτη και την μηχανή ".Οι εργάτες ,φυσικά , επιτέθηκαν αμέσως στις μηχανές ( και ακόμη το κάνουν , ακόμα και αν η οργανωμένη είσοδος της μηχανής τους άφησε λιγότερους φανερούς τρόπους "σαμποτάζ").Αλλά η μάχη , τόνισε ο Μαρξ , είναι αμφίπλευρη . Ο καπιταλισμός χρησιμοποιεί τα μηχανήματα όχι μόνο στρατηγικά όπως υπογραμμίστηκε παραπάνω , αλλά επίσης και για τακτικούς σκοπούς.
Όπου η μαχητικότητα των εργατών
(ειδικά των εξειδικευμένων) διεκδικεί μια απειλή για την εκτίμηση , το κεφαλαίο μπορεί να υπολογίσει με το να προωθήσει την εφεύρεση και την απασχόληση της μηχανής στο να υπονομεύσει την δύναμη του εργάτη.Ο θεωρητικός αυτής της διεξαγωγής του ταξικού αγώνα με τεχνικά μέσα ήταν ο
Andrew Ure , ο οποίος συμπέρανε στο " Η φιλοσοφία των εργοστασιαρχών " το 1835 ότι όταν το κεφάλαιο στρατολογεί την επιστήμη στην υπηρεσία της , το ανυπότακτο χέρι της εργασίας πάντα θα μαθαίνει να υπάκουει. Ο Μαρξ ανέφερε εφευρέσεις που συζητήθηκαν από τον Rue -μηχανήματα χρωμάτων για εκτύπωση σε υφάσματα,μηχανές για ντύσιμο στημονιών,αυτόματος περιστρεφόμενος μηχανισμός εκτύπωσης -σαν μεσα για να γίνει αυτό, και πρότεινε ότι η δουλεία των εφευρετών όπως ο James Nasmuch και ο Peter Fairborn είχαν ξεχωριστά κινητοποιηθεί από τις ανάγκες για την καταπολέμηση των απεργιών."Θα ήταν πιθανό",έκρινε ο Μαρξ"να γράψω ολόκληρη ιστορία για τις εφευρέσεις που έγιναν από το 1830 με μοναδικό σκοπό να παρέχουν στο κεφαλαίο όπλα ενάντια στην εξέγερση της εργαζόμενης τάξης.ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ.
Το Κεφαλαίο εκδόθηκε το 1867.Πόσο όμως καλά στάθηκε ο λόγος του Μαρξ στο πέρασμα ενός αιώνα ιστορικής πηγής γνώσης?Υπάρχει σημαντική ταύτιση με τους χαρακτηρισμούς που έχουν δοθεί στην συνολική διαδικασία της μηχανοποίησης της παραγωγής,ακόμα και από αυτούς που δεν θεωρούν τον εαυτό τους υποστηρικτές καμίας Μαρξιστικής παράδοσης.ΟDavid Lands γράφει: "Για πολλούς [εργαζόμενους]-μολονότι αυτό δεν είναι κανόνας για όλους-οι μηχανές συνεπάγονταν για πρώτη φορά ολικό διαχωρισμό από τα μεσα παραγωγής; ο εργαζόμενος έγινε απλά ένα "χέρι".Σε όλους όμως σχεδόν ,η μηχανή επέβαλλε μια νέα πειθαρχία.Πλέον δεν θα περίστρεφε η εργάτρια που γνέθει τον τροχό της και ο υφαντής στο σπίτι του ,ελεύθερος από επιτήρηση,και οι δυο οποία ώρα της ημέρας ήθελαν να εργαστούν.Τώρα η δουλεία έπρεπε να γίνεται στα εργοστάσιο ,με ρυθμό που επέβαλλε ένα ακούραστο ,άψυχο εξάρτημα-μηχάνημα.
Όσον αφορά την στενή σύνδεση ανάμεσα στην ταξική σύγκρουση και στην τεχνολογική πρόοδο του δεκατουενατου αιώνα,η Αγγλία είναι η χώρα που αναφέρεται μετριοπαθώς μεν συχνά δε στα πιο πρόσφατα ιστορικά γραπτά.Κτηματίες γράφουν ότι"οι κάτοχοι υφαντουργείων εισήγαγαν αυτόματους περιστρεφόμενους εξοπλισμούς και την δύναμη του αργαλειού σπασμωδικά,ανταποκρινόμενοι κατά κύριο λόγο στην ανάγκη για πάταξη των απεργιών ,των απειλών για απεργίες,και άλλων απειλών προς τις διοικητικές εξουσίες.O Nathan Rosenberg ισχυρίζεται "η φαινομενική ανταρσία που εμφανίστηκε τον δεκατοενατο αιώνα από την αγγλική εργατιά ,συγκεκριμένα των ειδικευμένων εργατών,στο να δεχτεί τους όρους και την υπακοή της εργοστασιακής εργασίας παρείχε το κίνητρο για τεχνολογική αλλαγή(εξέλιξη)"και φτιάχνει έναν κατάλογο με τους νεωτερισμούς στους οποίους η προαναφερθείσα διαδικασία μηχανοποίησης της παραγωγής μπορεί να αναγνωριστεί.Η λίστα του Rosenberg σε μεγάλο βαθμό ακολουθεί αυτή του Μαρξ,αλλά προσθέτει και αλλά αντικείμενα όπως το μηχάνημα παραγωγής χαρτιού Fourdrinier.Ενώ αρνείται ότι η διάδοση του αυτόματης μηχανής γνεσίματος στην Αμερική μπορεί να θεωρηθεί ότι συνείσφερε σε αυτή την εξέλιξη, ο Anthony F. C. Wallace αντηχει τον Ure και τον Μαρξ όσον αφορά την τεχνική ανάπτυξη: "Ο σκοπός των εφευρετών ,από την εποχή του Crompton,ήταν να κάνει το γνέσιμο εντελώς αυτοματοποιημένο έτσι ώστε να μειώσει στο ελάχιστο την εξάρτηση του εργοστασιάρχη στους πολύ έμπειρους(ειδικευμένους),με υψηλούς μισθούς και συχνά ανεξάρτητους στη σκέψη ενήλικες άντρες υφαντές . O Tine Blurred ισχυριζεται οτιστην περίπτωση του γνεσίματος (όπως επίσης και στην περίπτωση των μηχανών για εκτύπωση σε ύφασμα και των μηχανών πλέξης μαλλιού),ήταν πραγματικά αλήθεια ότι"η βιομηχανική διαμάχη μπορεί να παράγει η να εστιάσει την τεχνική αλλαγή στις διαδικασίες παραγωγής που έχουν την τάση να δημιουργούν τέτοιου είδους διαμάχη.
Όσον αφορά ένα διαφορετικό ιστορικό πλαίσιο(Σικάγο 1880)ο Langdom Winner εστιαζει στη δουλεια του Robert Ozanne για να δώσει ακόμα ένα παράδειγμα.Νεοαναπτυσσομενες μηχανές καλοπιάσματος που λειτουργούν με αέρα μπήκαν στην παραγωγή από τον Cyrus McComick II συγκεκριμένα στην εγκατάσταση γεωργικών μηχανών ,για να χτυπήσει την δυναμη της National Union των Iron Molders."Οι νεες μηχανές,επανδρωμένες από άπειρους και μη ειδικευμένους εργάτες,παρήγαγαν κατώτερης ποιότητας χυσίματα μέταλλου σε καλούπια με μεγαλύτερο κόστος σε σχέση με την διαδικασία εργασίας που υπήρχε πριν.Μετά από 3 χρόνια χρήσης ,οι μηχανές κυριολεχτικα εγκαταλείφθηκαν,αλλά μέχρι εκείνη την στιγμή είχαν υπηρετήσει το σκοπό τους-την καταστροφή της Union.
H
συμπληρωματική όψη της καπιταλιστικής χρήσης των μηχανών στον ταξικό αγώνα,στην αντίσταση των εργατών έναντι της μηχανής,είναι πολύ γνωστή στην περίπτωση της Βρετανίας,όποτε δεν απαιτείται ιδιαίτερη τεκμηρίωση.Είναι,ωστόσο,ενδιαφέρον ότι οι ιστορικοί είχαν αρχίσει να ερμηνεύουν αυτή την αντίσταση διαφορετικά.Υπήρχε ο ισχυρισμός ότι ο Luddism,δεν ήταν ούτε απρόσεκτο,ούτε εντελώς παράλογο,ούτε καν εντελώς ανεπιτυχές.Η κριτική της εργατικής τάξης απέναντι στη μηχανή,από την οποια machine breaking ήταν η πιο δραματικά χειροπιαστή έκφραση, άφησε ένα φοβερό σημάδι στην αγγλική σκεψη.O Maxine Berg έχει δείξει τον βαθμό στον οποίο η επιστήμη της πολιτικής οικονομίας μορφοποιήθηκε στην Βρετανία από την διαφωνία ανάμεσα στους αστούς υπερασπιστές της μηχανής και στους αντίπαλους τους στην εργατική τάξη-όπως επίσης και στους κτηματίες(Tory) αντίπαλους τους.Οι ιστορικοί ,επίσης,αρχίζουν να βρίσκουν αντίσταση έναντι της μηχανής εκεί που παλιά θεωρείτο ότι δεν υπήρχε καμία.Το δίκαια πασίγνωστο εργο Harpers Ferry Armory and the New Technology Merritt του Roe Smith καταδεικνυει ότι το"αμερικανικο σύστημα των εργοστασιαρχών η διακριτική συνεισφορά της μαζικής μηχανοποιημένης παραγωγής-δέχτηκε αντίσταση.Οι υψηλά ειδικευμένοι οπλοποιοί και πολλά από τα ιδρύματα της ακόμα απαραίτητα αγροτικής κοινωνίας στην οποία ζούσαν,αντιτίθονταν συχνά με πικρία και περιστασιακά χρησιμοποιώντας βία,αλυσίδες που σήμαιναν "άνθρωποι που χρησιμοποιούσαν επιδέξια σφυριά,κρύα κοπίδια και αρχεία τώρα έστεκαν απαθείς μπροστά σε κινούμενες μηχανικές συσκευές που μονότονα δέχονταν υλικά και παρήγαγαν δουλεία,μετρούσαν διαστάσεις με παρά πολύ μεγάλη ακρίβεια,και περιστασιακά έκαναν και ρυθμίσεις η προσαρμογές.Η σκληρή πάλη,που τεκμηριώθηκε από τον Smith ανάμεσα "στον κόσμο του τεχνίτη"και "στον κόσμο της μηχανής" στο Harpers Ferry ,προσδιορησε σημαντικά την αξίωση ότι"οι αμερικανοί εργάτες καλωσόρισαν το αμερικανικό σύστημα."
Οι απόψεις του Μαρξ για ένα συγκεκριμένο σημείο-κλειδί της τεχνολογίας-την ατμομηχανή-έχουν βρει επιβεβαίωση και από την πρόσφατη δουλεία τουG.N. von Tunzelmann.Η ανάλυση του Μαρξ ,γράφει ο Tunzelmann,"είναι λιτή και περιεκτική,ενώ συμπυκνώνει ότι προβάλλω στην δική μου εργασία σαν πραγματικές σημαντικές συνδέσεις ανάμεσα στη δύναμη του ατμού και του βαμβακιου.O von Tunzelmann βρισκει τον εαυτό του να συμφωνεί εκτενέστατα με τους ισχυρισμούς του Μαρξ ότι οι τεχνικές αλλαγές στην ατμομηχανή ήταν αποτέλεσμα των αλλαγών στις σχέσεις κεφαλαίου-εργάτη που σημειώθηκαν κατά τα μεσα του δέκατου ένατου αιώνα στην Βρετανία.Οι λόγοι δεν ήταν μόνο το δεκαωρο εργασίας,περιόριζε τη διάρκεια της εργάσιμης μέρας,που παρακινούσε τους εργοδότες και τους σχεδιαστές να αυξήσουν τις πιέσεις στους λέβητες και την ταχύτητα αλλά και η ανάγκη "για περισσότερη παραγωγή δουλείας σε δεδομένο χρόνο" ήταν πολύ σημαντικός λόγος.
Προχωρώντας με αυτόν τον τρόπο-συγκρίνοντας την θεωρεία του Μαρξ με πιο πρόσφατους ιστορικούς υπολογισμούς-μπορεί παρά πολύ εύκολα να γίνει μια άσκηση στην νομιμοποίηση ,η ένας ισχυρισμός,για να αναφερθούμε στον Paul Mantoux ,η μεγάλη δογματική έκθεση του Μαρξ περιέχει σελίδες ιστορικής σημασίας".Επίσης αγνοεί πραγματικά προβλήματα μαρτυρίας που αφορούν τις προελεύσεις κάποιων συγκεκριμένων πρωτοποριακών τεχνικών αλλαγών.Είναι πραγματικά ένα γεγονός καθώς σημειώνει ο Rosenberg ,οτι στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα στην Βρετανία ήταν γενικά σύμφωνοι ότι"οι απεργίες ήταν ένας πολύ σημαντικός λόγος για πρωτοπορίες και νεωτερισμούς στην τεχνολογία.Αλλά ο βαθμός αυτής της συμφωνίας είναι ένα διαφορετικό θέμα από το αν περιέγραφε την πραγματική κατάσταση των συμβάντων.Ούτε "οι υπολογισμοί ανακάλυψης" εφευρετών όπως ο Nasmyth ,ούτε ανέκδοτα και αναφορές από συγχρονους οπως o Andrew Ure η o Samuel Smiles μπορουν στα σίγουρα να παρθούν στα σοβαρά.Στην κοινή πλέον απουσία ιστορικής ερευνάς που να κατευθύνει τέτοιες ερωτήσεις για συγκεκριμένους νεωτερισμούς,πιο πρόσφατοι συγγραφείς συχνά δεν τοποθετούνται καλύτερα από τον Μαρξ σε σχέση βέβαια με τις πήγες που αυτοί έχουν και από όπου μπορούν να πάρουν πληροφορίες.Μελετες οπως η Harperw Ferry Armory,αντιλαμβανόμενες εξίσου την λεπτομερή ανάπτυξη κάποιων συγκεκριμένων τεχνολογιών και των κοινωνικών σχέσεων παραγωγής,είναι ακόμα πολύ σπάνιες για να μας επιτρέψουν να κάνουμε ασφαλείς γενικεύσεις.
επιπλέον,θα ήταν αρκετά λανθασμένο να εκλάβουμε τον υπολογισμό του Μαρξ για τη μηχανή ως ολοκληρωμένο.Ο υπολογισμός του περιέχει δυσκολίες και αμφιβολίες,και αυτές πρέπει να ξεκαθαριστούν παράλληλα και σε σχέση με τον έλεγχο που κάνει η θεώρηση του στην πραγματική ιστορία.Πρόκειται πραγματικά για μια θεωρεία και όχι για μια θεωρούμενη περιγραφή γεγονότων.Δεν είναι η ιστορία της Βιομηχανικής Επανάστασης η έστω της βιομηχανικής επανάστασης στην Βρετανία,αλλά μια προσπάθεια να αναπτύξει μια θεωρεία για τις κοινωνικές αιτίες των οργανωσιακων και τεχνολογικών αλλαγών στη διαδικασία της εργασίας.Από αυτά που ήδη έχει αναφέρει ο Μαρξ δεν μπορούν να βρεθούν αφαιρετικά ενωτικά ,ομοιόμορφα και σταδιακά αναπτυσσόμενα μονοπάτια που να οδηγούν σε συμπεράσματα.Η πραγματική ιστορία είναι αναπόφευκτα πολύ πιο περίπλοκη.Για αυτό έπρεπε ο ίδιος ο Μαρξ να γυρίσει ,αμέσως μετά την συζήτηση του για την μηχανική παραγωγή στις πολύ σημαντικές περιοχές του εγχωριου outwork και εργοστάσιου.Η σημαντική εξέταση του Raphael Samuel για την ισορροπία ανάμεσα "στη δύναμη του ατμού"και στην"χειρωνακτική τεχνολογία",στα χρόνια του Μαρξ , δείχνει την αργή εξέλιξη της διαδικασίας της μηχανοποίησης.Πραγματικά ο Μαρξ ήταν λάθος να ισχυρίζεται ότι outwork και μικρής κλίμακας εργοστάσιο ήταν αναγκαίες φόρμες "μεταβατικές"προς το "σωστό σύστημα εργοστάσιου".Έναν αιώνα μετά τον θάνατο του , το outwork ακμάζει,ακόμα και σε μερικές τεχνολογικά αναπτυγμένες βιομηχανίες.Περιστασιακά, η διατίμηση μπορεί καλύτερα να εξυπηρετηθεί από αποκεντρωμένες παρά από συγκεντρωτικές διαδικασίες εργασίας.
Αυτό το παράδειγμα αναδεικνύει εμφανώς ένα γενικό ζήτημα που έγινε σημαντικό ,καθώς το ενδιαφέρον για την θεωρεία του Μαρξ αναβίωσε κατά την περίοδο του 1970.Με την συρροή θεωρητικών αμφισβητήσεων και εμπειρικής ερευνάς όσον αφορά την διαδικασία εργασίας,συγγραφείς μερικές φορές συνέχεαν συγκεκριμένες στρατηγικές ,που το κεφαλαίο έθετε σε ισχύ για επιπλέον διατίμηση,με τον σκοπό της καθαυτού διατίμησης.Οι
καπιταλίστες θεωρούνταν ότι πάντα επιδίωκαν την ανειδικευση της εργασίας
,η ότι πάντα έψαχναν τον μεγαλύτερο άμεσο έλεγχο πάνω στη διαδικασία της εργασίας.Αλλά κανένας από αυτούς τους ισχυρισμούς δεν ,ούτε καν εμπειρικά ,τελείως σωστός,ούτε κάποιος από τους σκοπούς αυτών των ισχυρισμών κατάλληλα δυνάμενος να επιτευχθεί μόνο από το γεγονός ότι επιβλήθηκε η διατίμηση."Η αναπτυγμένη ικανότητα(ειδίκευση)" δεν είναι πάντα ένα εμπόδιο στην διατίμηση,μονοκατω από συγκεκριμένες (κοινές αλλά όχι παγκόσμιες)καταστάσεις μπορεί να γίνει.Άμεσος έλεγχος πάνω στην διαδικασία της εργασίας δεν είναι πάντα το καλύτερο μέσο για την διατίμηση.Ο ίδιος ο Μαρξ φαίνεται περιστασιακά να παραδέχεται ως γεγονός κάτι πολύ κοντά στη θέση για συνεχόμενη ανειδικευση και για δημιουργία ομογενούς εργατικής δύναμης: "στην περίπτωση της ιεραρχίας των ειδικευμένων εργατων που χαρακτηρίζει την εργασία σε εργοστάσιο,εμφανίζεται ,σε αυτοματοποιημένα εργοστασια ,μια τάση να εξισώσουν και να μειώσουν σε ένα ακριβώς ίδιο επίπεδο κάθε είδους εργασία που έχει να κάνει με τους minders των μηχανών.Το αποτέλεσμα της εκτεταμένης ερευνάς και συζήτησης προξενηθηκε από την σημαντική επεξεργασία του Harry Braverman για το θέμα της ανειδικευσης ,το οποίο μπορεί κατά μέρη να συνοψιστεί λέγοντας ότι η ανειδικευση και η ομογενοποιήσει είναι ακριβώς μια "τάση"και τίποτε άλλο.Η επιτακτηκοτητα της διατιμήσεις φέρνει αλλαγές στη διαδικασία της εργασίας που καταργούν με τηνεξαρτηση του κεφαλαίου πολλές ανθρώπινες ικανότητες που κάποτε ήταν αναγκαίες,αυτές οι αλλαγές όντως υπονομεύουν την θέση ομάδων εργαζόμενων στους οποίους ανήκουν υψηλοί μισθοί (που σχετίζονται με τις ικανότητες τους),η η δυνατότητα να φέρουν αντίσταση έναντι του κεφαλαίου για την συνέχιση εξάσκησης των ικανοτήτων τους,και η τεχνολογία είναι κρίσιμη σε αυτήν την διαδικασία.
Αλλά αυτές οι αλλαγές στην διαδικασία της εργασίας επίσης δημιουργεί την ανάγκη για νέες ικανότητες
,για δημιουργία νέων ομάδων ειδικευμένων εργατών και για δημιουργία ειδών εργασίας που απέχουν πολύ από το να παραδειγματίζουν για την πραγματική υποδεεστεροτητας της εργασίας στο κεφαλαίο. Η δημιουργία αυτών είναι συχνά η βάση της διαδικασίας της κατάργησης άλλων ικανοτήτων: ¨προγραμματισμός σε υπολογιστή είναι ένα σύγχρονο παράδειγμα.Παρόμοια είναι τα πράγματα και όσον αφορά τον έλεγχο.Από μια προοπτική του εικοστού αιώνα ,πολύ βάρος έχει δοθεί στο Κεφαλαίο, σε αυτό το οποίο ο Andrew Friedman καλεί "άμεσου έλεγχου" στρατηγική για χάριν του κεφαλαίου.Αυτή η στρατηγική τη οποίας ακριβως οTaylorism είναι ένα προφανές παράδειγμα για την περίοδο μετά τον θάνατο του Μαρξ,"προσπαθεί να βάλει όρια στον σκοπό, ο οποίος είναι η δύναμη της εργασίας να αλλάζει από πιεστικές αλλαγές,στενή επιτήρηση και ελαχιστοποίηση της ατομικής υπευθυνοτηταςκαθε εργαζόμενου"και "μεταχειρίζεται τους εργαζόμενους σαν να ήταν αυτοί οι μηχανές"
Αλλα ο
"αμεσος ελεγχος" σε πολυ μικρο βαθμο,σχεδον καθολου δεν συλλαμβανει την εκταση των στρατηγικων για την διαχειριση της δυναμης της εργασιας.Η διοικηση μπορει να επισης να συμπεριλαβει μια "υπευθηνη αυτονομη" στρατηγικη,προσπαθωντας να "τιθασευσει την προσαρμοστικοτητα της δυναμης της εργασιας δινοντας στους εργαζομενους ελευθερια κινησεων και ενθαρρυνοντας τους να προσαρμοστουν στις αλλαγμενες καταστασεις με τετοιο τροπο που να ειναι κερδοφορος για την εταιρεια.......[δινοντας]στους εργαζομενους θεσεις, εξουσιακαι ευθυνες.....[προσπαθωντας]να κερδισουν την αφοσιωση τουςκαι να προσαρτησουν τις εργατικες οργανωσεις στα ιδανικα της εταιρειας.Ξανα,δεν υπαρχει τιποτα στην θεωρεια του Μαρξ που να υποδηλωνει οτι το κεφαλαιο θα κινησει μεγιστο ελεγχο πανω στην διαδικασια εργασιας ως αυτοσκοπο,η οτι οι καπιταλιστες θα προτιμησουν αναγκαστικα αμεσες και οχι εμεσες μορφες ελεγχου.Ενας βαθμος ελεγχου πανω στη διαδικασια εργασιας ειναι ξεκαθαρα αναγκαια προυποθεση για την διατημηση,αλλα η θεωρεια δεν εξηγει πως ο ελεγχος μπορει καλυτερα να επιτευχθει,ουτε συνεπαγεται οτι ο ελεγχος θα επρεπε να επιδιωκεται ανεξαρτητα από το κοστος.Εξαλλου,επιτηρητες, κοστος σε χρημα,και τεχνικες παραγωγης που μεγιστοποιουν τοναμεσο ελεγχο πανω στην δυναμη της εργασιας μπορουν μοιραια να προκαλεσουν προβληματα και σε αλλες σχεσεις.
Το να παρουσιασουμε την θεωρεια του Μαρξ σαν να εστιαζει στη διατημηση περσσοτερο από την ανειδικευση η τον ελεγχο,στοχευει στην σχεση της[διατημηση] με τις παραδοσιακες ανησυχιες εκεινων των οικονομικων ιστορικων που εχουν κανει την τεχνολογια κεντρικο θεμα της δουλειας τους.Το επιπεδο των μισθων, ο βαθμος του ενδιαφεροντος,το επιπεδο του ενοικειουκαι το μεγεθος των αγορων-ολα αυτα ειναι αναμενομενο να επηρρεασουν την επιλογη της τεχνικης και υπαρχουν εδαφια στον Μαρξ που δειχνουν την δικια του αντιληψη για αυτη την επιλογη.
Οπου Μαρξιστης και νεοκλασσικος ιστορικος αποκλινουν ειναι στην επιμονη του Μαρξιστη πανω στο οτι ο"παραγοντας του κοστους" δεν υποψιν ξεχωριστα από τις κοινωνικες σχεσεις μεσα στις οποιες εξαλλου λαμβανει χωρα η παραγωγη.Προκειτα για ενα θεμα με το οποιο διαρκως ασχολειται οΜαρξ μεσα στο Κεφαλαιο.Το κεφαλαιο εγραψε ο Μαρξ "δεν ειναι αντικειμενο"; δεν ειναι ενα χρηματικο ποσο η εμπορευματα: Προκειτα "για μια κοινωνικη σχεση μεταξυ ατομων η οποια μεσολαβησε ανα μεσα σε πραγματα."Ησχεση αναμεσα στον καπιταλιστη και στον εργαζομενο δεν ειναι απλως ζητημα μισθωνκαι ωρων εργασιας; ειναι επισης ζητημα δικαιου και πολιτειας(παραδειγμα η νομιμη ιδιοτητα του εργαζομενου ως "ελευθερος πολιτης" η διαφορετικα),ζητημα επιτηρησης,πειθαρχιας,κουλτουρας και πελατειας της επιχειρησης,απο συλλογικες μορφες οργανωσεων ,δυναμης και συγκρουσης.
O William Lazonick,
στην μελετη του για την επιλογη της τεχνικης στην Βρετανια και στις Ηνωμενες Πολιτειες της Αμερικης οσον αφορα το γνεσιμο μαλλιου,ισχυριζεται οτι παρολλο που ο παραγοντας των τιμων ειναι ενα θεμα,το αποτελεσμα της προετοιμαστηκε από την τελειως διαφορετικη φυση των παραγωγικων σχεσεων σε κεντρα γνεσιματος οπως το Oldham Lancashire και το Fall River Massachusetts.Τετοια γεγονοτα οπως η προτιμηση των κατοχων μυλων του Lancashire για γνεσιμο μαλλιου και των πανομοιοτυπων τους στην για ring spinning New England πρεπει κατανοηθουν σε σχεση με την διαφορετικη ιστορικη εξελιξη των σχεσεων αναμεσα στους εργαζομενους και αναμεσα στους εργαζομενους και στους κεφαλαιουχους.Παρολα αυτα ομως,η δουλεια του Lazonick,απεχει πολυ από μια προχειρη επιβεβαιωση για τον Μαρξ.Πραγματικα αναδεικνυει η δουλεια του μια τεραστια ανεπαρκεια που εναρμονιζεται πολυ με το προβλημα αποδειξης που σημειωθηκε στα προηγουμενα.Η εμπιστοσυνη του Μαρξ σε πηγες οπως τα γραπτα του Ure σημαινε οτι ειχε αρκετα ευλογοφανη αποδειξη γι'αυτο που οι ταξικα-ενδιαφερομενοι κεφαλαιουχοι ελπιζαν να επιτυχουν με την εισαγωγη των μηχανων στην παραγωγη.Αλλα αυτο για το οποιο ηλπιζαν δεν ηταν απαραιτητα αυτο που οντως συνεβει.Ο Μαρξ παραθεσε την κριση του Ure οσον αφορα το αυτοματο περιστρεφομενο εργαλειο γνεσιματος: "Μια δημιουργια προοριστηκε να επαναφερει την ταξη αναμεσα στις φιλοπονες ταξεις".Η δουλεια του Lazorick δειχνει οτι το εργαλειο αυτο δεν ειχε τετοια δραματικη επιδραση.Στο Lancashire ,"ενηλικες εργατες γνεσιματος (τωρα ειναι γνωστοι ως minders)διατηρησαν τις θεσεις τους ως στους αυτενεργους ως επιτελαρχες,"ανεπτυξαν ενα δυνατο σωματειο,καταφεραν να πετυχουν κανονικες λιστες μισθων που προστατευαν τα ορια που κυμαινονταν οι μισθοι,και κρατησαν ενα δικαιο επιπεδο στον ελεγχο οσον αφορα τους ορους εργασιας.Τετοια ηταν η αποτυχια του αυτοματου μηχανισμου γνεσιματος από την αυξηση του ελεγχου του κεφαλαιου ,που οταν εισηχθει το ring spinning στην New England συζητηθηκε με ακριβως τους ιδιους ορους που καποτε ηταν για το αυτοματο -σαν ενα εμποδιο στους "ατιθασους" εργατες-μονο τοτε αυτοι ηταν οι minders των αυτοματων μηχανισμων γνεσιματος.
Εν μεροι ,η αποτυχια των κεφαλαιουχων στο να επιτευξουν τους στοχους τους μπορει να χρεωθει στην αντισταση των εργατων;στην εκταση που που μπορει να εξηγηθει με αυτο τον τροπο,δεν παρεχει καμια βασικη προκληση στον υπολογισμο του Μαρξ.Οι εργατες δεν ηταν καθολου παθητικος πηλος στα του κεφαλαιου;κατα μεγαλο ποσοστο ισχυε το αντιθετο.Ακομα και σε υψηλο βαθμο αυτοματοποιημενα εργοστασια με στενη και σκληρη επιτηρηση επι του εργατικου δυναμικου προσφερουν μεγαλες δυνατοτητες τοσο για ατομικες ενεργειες μη συμφωνημενες οσο και για συνολικη δραση ωστε να αλλαξουν οι οροι εργασιας.επιπλέον το γεγονος οτι η διαδικασια εργασιας επηρρεαζεται παρα πολυ από την διαδικασια διατιμησης, παραμενει μια υλικη διαδικασια παραγωγης που ουσιαστικα αυτη βαζει ορια για το τι θα κατορθωσει το κεφαλαιο.Στην εργασια του για τα αυτοματοποιημενα ελεγχομενα μηχανικα εργαλεια,ο Davia Noble βρηκε οτι παρολες τις προσπαθειες τους,οι διευθυντες ηταν ανικανοι να τα φερουν εις περας χωρις ειδικευμενους μηχανουργους.Συμφωνζ με την τοποθετηση ενος μηχανουργου: "Το να κοβεις μεταλλα σε κρισιμες ανοχες της μηχανικης κατασκευης σημαινει διατηρηση σταθερου και διαρκους ελεγχου σε μια ομαδα ανυποτακτων που αλλαζε συνεχως,απατηλες λεπτομερειες.Τρυπανια τρεχουν.Μυλοι περπατουν.Μηχανες σερνονται.Παρομοια στερεα μεταλλικα καλουπια γινονται ελαστικα οταν πιεζονται για να κοπουν και επανερχονται οταν αποσυμπιεζονται οποτε ενα ευθυ κοψιμο γινεται καμπυλο,και τρυπες που εχουν ανοιχτει με ακριβεια σε καποιο σημειο μετακινουνται προς καπου αλλου.Συρματα βολφραμιου,κοπτες από καρβιδιο ανεπαισθητα φθειρονται,κανοντας το μεγεθος μιας κρισιμης σχισμης σε βαθμο τις χιλιοις μικρο."Εμπειροι μηχανουργοι χρειαζονταν για να βεβαιωσουν οτι αυτοματες μηχανες δεν παρηγαγαν μη ποιοτικα μερη η ειχαν ακριβα σπασιματα.Η απηθεια τοσο από τους εργαζομενους οσο και από τον υλικο κοσμο δεν ειναι πληρως επαρκης για να εξηγησει τον τυπο της αναπτυξης που περιγραφηκε από τον Lazonick.Ετσι μπαινουμε σε μια περιοχη οπου ο υπολογισμος του Μαρξ απαιτει τροποποιηση. Οι κοινωνικες σχεσεις της παραγωγης μεσα στις οποιες αναπτυσσεται η τεχνολογια
δεν ειναι απλα μεταξυ εργαζομενου και καπιταλιστη
,αλλα και μεταξυ εργαζομενου και εργαζομενου.Αυστηρα μιλωντας ,περιλαμβανουν σχεσεις αναμεσα σε αντρες εργαζομενους και γυναικες εργαζομενες,αναμεσα σε μεγαλυτερους σε ηλικια εργαζομενους και σε νεωτερους,η και μερικες φορες αναμεσα σε εργαζομενους που ανηκουν σε διαφορετικες εθνοτητες.Ο Μαρξ ,βεβαια, ηταν γνωστης οσον αφορα τη διαιρεση του εργατικου δυναμικου με κριτηριο την ηλικια , το φυλο,αλλα κατεληξε πολυ γρηγορα σε μια ευκολη περιγραφη αυτης της διαιρεσης σαν "φυσικη."Ο υπολογισμος του Lazonick για την ιστορια του self-acting mule ,για παραδειγμα,δειχνει οτι οι ενηλικες αρσενικοι minders στην Βρετανια διατηρησαν τη θεση τους οχι εξαιτιας καποιων "φυσικων"χαρακτηριστικων,ουτε εξαιτιας της δυναμης τους να αντισταθουν στο κεφαλαιο,αλλα εξαιτιας των Βρετανων εργοδοτων που βρηκαν χρησιμη,πραγματικα απαραιτητη,τον ιεραρχικο διαχωρισμο του εργατικου δυναμικου αναμεσα σε minders και " piecers",των οποιων η δουλεια ηταν να ενωνουν τα αναποφευκτα σπασμενα νηματα.Και αυτη η σχεση μεσα στο εργατικο δυναμικο προυποθετε τεχνικη αλλαγη.Εκανε λογικο στους καπιταλιστες να δουλευουν με ελαφρως λιγοτερο αυτοματοποιημενα mules οπου ηταν τεχνικα δυνατο,ετσι ωστε αποτυχιες εξαιτιας απροσεξιας τωντεχνητων δεν οδηγουσαν σε "περιπλοκες",που θα κρυβοντουσαν στο μεσο των κλωθωμενων κορυφων,αλλα ειχαμε εμφανη καταστροφη των "sawney",οπου ολα τα εκατονταδες κατασκευασμενα νηματα εσπαγαν ταυτοχρονα ,με συνεπακολουθο απωλεια piece-work που κερδιζοταν από τον minder.
Αποτις διαιρεσεις μεσα στο ρεγατικο δυναμικο που επηρρεαζουν την αναπτυξη της τεχνολογιας,αυτη μεταξυ γυναικων και αντρων ειναι ίσως η περισσοτερο διαβρωτικα σημαντικη.Ο υπολογισμος του Μαρξ συλλαμβανει μονο εναν από τους (τουλαχιστον) τρεις τρπους με τους οποιους αυτη η διαιρεση αλληλεπιδρα με την αλλαγη στην τεχνολογια της παραγωγης.Εστιαζει στην πολυ κοινη χρηση των μηχανηματων και στις χαμηλομισθες ,λιγοτερο συνδικαλιζομενες εργαζομενες γυναικες που αντικαθιστουν εξειδικευμενους αντρες.Η Ruth Schwartz Cowan ,στην ανασκοπηση της "γυναικες και τεχνολογια στην αμερικανικη ζωη",δειχνει αυτη την διαδικασια στην εργασια της αμερικανικης παραγωγης πουρων.Αλλα επισης σημειωνει την κατα πολυ διαφορετικη κατασταση της βιομηχανιας ρουχων,ισχυριζομενη οτι εκει η διαδικασια ραψιματος δεν ειχε αυτοματοποιηθει(εκτος της χρησης της ραπτομηχανης)σε μεγαλο βαθμο εξαιτιας της διαθεσιμοτητας των αλλεπαλληλων κυματων μεταναστων γυναικων.Οι αδιαμφησβητητες ικανοτητες τους δεν κοστιζαν στους εργοδοτες τιποτα περισσοτερο.Αυτες τις ικανοτητες τις ειχαν μαθει κυριως στο σπιτι,και οχι με εξοδα του εργοδοτ.Και επειδη το ραψιμο ειναι "γυναικεια δουλεια"θεωρειτο ως επαγγελμα χωρις ειδικευση (Philips και Taylor ισχυριζονται οτι αυτο και οχι το αντιθετο οπως συνιθιζοταν να λεγεται,ειναι η πραγματικη κατευθυνση της αιτιας) και γι'αυτο πληρωνοταν με χαμηλους μισθους.
Μια τριτη μορφη της αλληλεπιδρασης μεταξυ της διαιρεσης με κριτηριο το φυλο και της τεχνολογιας στον χωρο εργασιας ειναι αυτη που αναγνωριστηκε από την Cynthia Cockburn στην μελετη της για την ιστορια της στοιχειοθετησης στην Βρετανια.Ως ενα σημειο ,η διαδικασια ηταν ακριβως παραλληλη με αυτην που περιγραφηκε από τον Μαρξ.Οι εργοδοτες ανζητησαν την εφευρεση μιας μηχανης που θα μπορουσε να "παρακαμψει την εντατικοποιημενη διαδικασια εργασιας κατα την οποια η στοιχειοθετηση γινοταν χειρωνακτικα",τοιουτροπως υπονομευαν τους καλοπληρωμενους,τους καλα συνδικαλιζομενους στοιχειοθετες που δουλευαν χειρωνακτικα.Κτα το τελος του δεκατου ενατου αιωνα αρκετοι τετοιου ειδους μηχανικοι στοιχειοθετες ηταν διαθεσιμοι και οι στοιχειοθετες (εργατες) και οι εργοδοτες τους αγωνιστηκαν εντονα εναντι της εισαγωγης τους .Αλλα σε αυτη την περιπτωση η ιστορια αποκλινει πολυ από το αρχετυπο του Μαρξ.Οι αντρες στοιχειοθετες (οπως οι mule spinners)μπορουσαννα διατηρησουν ενα βαθμο ελεγχου πανω στην νεα τεχνολογια,και η μηχανη που ηγηθηκε οσον αφορα την μηχανοποιημενη στοιχειοθετηση,η Linotype, ηταν αυτη που απειλουσε λιγοτερο την θεση τους.Αντιθετα με την λιγοτερο επιτυχημενη προκατοχο της ,την εταιρεια στοιχειοθετησης Hattersley , η Linotype δεν εσπασε την διαδικασια στοιχειοθετησης σε ξεχωριστα κομματια.Οπως το ανδρικο σωματειο,η κοινωνια του Λονδινου, τοποθετειται για το μη σπασιμο της διαδικασιας: "Η Linotype πληρει εναν από τους πιο απαραιτητους ορους των συνταιχνιων,των οποιων η επιτυχια δεν εξαρταται από την προσληψη στην εταιρεια αγοριων η κοριτσιων".Η επιλογη της Linotype ,υποστηριχθηκε από ρωμαλαια εκστρατεια εκ μερους του σωματειου αποκλειοντας γυναικες ,τελικα αφησε το δωματιο στοιχειοθετησης μια περιοχη αποκλειστικα ανδρικη."Η τεχνολογια, συμφωνα με την αποψη του Cockburn, μπορει αρα να αντανακλασει τοσο την ανδρικη δυναμη οσο και την κεφαλαιοκρατικη.
ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ.
Ίσως η πιο ενδιαφερουσα από ολες αυτες που δημιουργουνται από τον υπολογισμο του Μαρξ για το κεφαλαιο στην οποια ουτε ο Μαρξ τοποθετηθηκε ξεκαθαρα ,ουτε και απαντησε σαφως: Αντανακλα ο σχεδιασμος των μηχανηματων τις κοινωνικες σχεσεις μεσα στις οποιες και οι οποιες τον αναπτυσουν?Καταχραζονται απλως οι καπιταλιστες (η αντρες) τα μηχανηματα για την επιτευξη των σκοπων τους ηαυτοι οι σκοποι ειναι που διαμορφωνουν τη μηχανη?
Σε αυτο το σημειο ,φυσικα ,τα θεματα που αναδυθηκαν από την θεωρεια του Μαρξ συγκλινουν με την
,
κεντρικη ερωτηση -ίσως την κεντρικη ερωτηση-της ιστοριας της τεχνολογιας.O George Daniels τοποθετηθηκε σε αυτο οταν οργανωσε το δοκιμιο του "τα μεγαλα ερωτηματα στην ιστορια της αμερικανικης τεχνολογιας"γυρω από "φυση και κατευθυνση της αιτιας"στη σχεση μεταξυ τεχνολογιας και κοινωνιας επιβεβαιωνοντας το πιστευω του οτι"η κατευθυνση της τεχνολογιας αποφασιζει και καθοριζει τη φυση της τεχνολογικων της νεωτερισμων"."Η επιρροη των οικονομικων,των πολιτικων και η κοινωνικη δομη της τεχνολογιας ειναι αναμεσα στα θεματα που σημειωνονται από τονTomas Hughes στην επισκοπηση του "Σημαντικα θεματα στην ιστορια της τεχνολογιας". Συμφωνα με τον Caroll Pursell ,ισχυρισμοι για την ουδετεροτητα της τεχνολογιας-κατα ποσο και αν "οι σκοποι (ηθικολογιες,αξιες) της κοινωνιας μας οικοδομηθηκαν πανω στην ακριβη μορφη και δομη της τεχνολογιας μας" - εχουν "σοβαρες συνεπειες....στον τροπο με τον οποιο η ιστορια της τεχνολογιας διδασκεται και μελεταται"Εαν η ιστορια της τεχνολογιας χρειαζεται να διασωθει,οπως θεωρει ο David Hourshell,απο το να γινει "αυξητικα εσωτερικευτικη" στην προσεγγιση της, τοτε το κυνηγι αυτης της ερωτησης προσφερει εναν τροπο συνδιασμου της προσοχης οσον αφορα την τεχνικη λεπτομερεια με το ενδιαφερον για ευρυτερα θεματα της κοινωνικης ιστοριας.Απαντωντας στονHounshell,o Darwin Starpleton σημειωνει οτι ο Καρλ Μαρξ(παντοτε ηταν στο βαθος"της ιστοριας της τεχνολογιας.Δυστυχως ο ιδιος ο Μαρξ ηταν διφορουμενος οσν αφορα αυτη την κρισιμη ερωτηση.Μερικες φορες εμφανιζεται να μεταχειριζεται τα μηχανηματα σαν ζητημα καταχρησης από το κεφαλαιο,αλλα οχι στο ουτως η αλλως εμφυτο καπιταλιστικο του σχεδιο: ¨Χρειαστηκε χρονο και εμπειρια μεχρις οτου οι εργαζομενοι εμαθαν να ξεχωριζουν αναμεσα στις μηχανες και στην απασχοληση τους από το κεφαλαιο,οποτε να μεταφερουν τις επιθεσεις τους από τα υλικα οργανα παραγωγης στη δομη της κοινωνιας που χρησιμοποιει αυτα τα οργανα".Ο Μαρξ γραφει επισης"μια ειδικα καπιταλιστικη μορφη παραγωγης ερχεται σε εφαρμογη(και στο τεχνολογικο επιπεδο )".Παρολο που σε εμενα φαινεται το να επεκτεινει κανεις τη θεωρεια του Μαρξ στο επιπεδο του λεπτομερειακου σχεδιασμου θα ηταν ενα φυσικο βημα,δεν εχουμε καμια σαφη αποδειξη οτι ο Μαρξ το εκανε. A priory δεν θα ηταν παραλογο (πραγματικα,οπως σκιαγρφηθηκε στα προηγουμενα,θα ηταν ορθοδοξο)να δεχτουμε οτι το βημα της τεχνικης αλλαγης επηρρεαστηκε από τις κοινωνικες σχεσεις - οτι η μηχανοποιηση επιταχυνθηκε από τις επιβεβλημενες αναγκες διατιμησης με σκοπο να υπονομευσουν την δυναμη των εξειδικευμενων εργατων ,για -ενω ταυτοχρονα υπαρχει αρνηση για το γεγονος οτιαυτες οι σχεσεις επηρρεασαν τον πραγματικο σχεδιασμο των τεχνικων τεχνουργηματων.ΧχΩΡΙΣ Ξεκαθαρες πληροφοριες για το τι ακριβως πιστευε ο Μαρξ,μπορουμε να επιστρεψουμε στην σημαντικοτερη ερωτηση για το τι ακριβως ειναι το πραγματικο ζητημα .
Ευτυχως,ιστορικοι εχουν βρει οτι μπορουν να εξασφαλισουν τουλαχιστον μερικως διστακτικες απαντησεις στην ερωτηση που αφορα την επιδρασ η των κοινωνικων σχεσεων στην τεχνικη αλλαγη.Ισως ο πιο ευθυς τροπος του να γινει αυτο κρεμεται από την τεκμηριωση της γειτνιασης σχεδιασμου,αναγνωρισης παραδειγματων οπου "πραγματα μπορουσαν να ειναι διαφορετικα" οπου ,π.χ.το ιδιο τεχνουργημα θα μπορουσε να γινει με διαφορετικους τροπους η με διαφορετικο σχεδιασμο τα τεχνουργηματα αυτα θα ειχαν κατασκευαστει.Το να υπαρχει αναγνωρισμενη γειτνιαση ,ο ιστιρικος μπορει να ρωτησει γιατι ενας τροπος ,η ενα σχεδιο εχει επιλεγει από ενα αλλο.Με αυτον τον τροπο η ερωτηση για την επιδραση των κοινωνικων σχεσεων πανω σε ενα θεμα γινεται ενα θεμα τοσο εμπειρικης ερευνας οσο και θεωριας.
Το ενθαρρυντικο δοκιμιο του Langdom Winner "Εχουν τα τεχνουργηματα πολιτικη?" παρεχει ενα στοιχειωδες αλλα ξεκαθαρο παραδειγμα.Ο Robert Moses να κατασκευασει τις γεφυρες πανω από τις λεωφορους γυρω από τα παρκα του Long Island με ενα μεγαλο βαθμο από εκκαθαρισεις.Διαλεξε να τισ χτισει χαμηλες ,με " μονο εννεα ποδια εκκαθαρισης στο εμποδιο του εδαφους." Ο λογος ,ισχυριζεται ο Winner,ηταν οτι τα λεωφορεια που διαφορετικα θα επαιρναν μαλλον φτωχους ανθρωπους κατα μηκος της διαδρομης από τις λεωφορους στα παρκα εως τον Moses "ευρεως επευφημηθηκε το παρκο" στο Jones Beach ηταν 12 ποδια υψος. (Γιατι η γειτνιαση οτι ειναι σημαντικη ειναι προφανες σε αυτη την περιπτωση.Εαν δεν ειχε γινει ξεκαθαρα δυνατο για τον Moses να διαλεξει να χτισει ψηλοτερες διαβασεις ,δεν θα υπηρχε κανενας τροπος να εκτιμησουμε την σχεση αναμεσα στις κοινωνικες του προκαταληψεις και στο σχεδιασμο των γεφυρων.)
Δεν υπαρχει φυσικα τιποτα καινουριο οσον αφορα την προσεγγιση καθορισμου της γειτνιασης,ουτε αναγνωρισης της γειτνιασης μεσα σε αυτην την ιδια την γειτνιαση.Μια εξηγηση για τι ς αιτιες των επιλογων που πραγματικα εγιναν ειναι επισης απαραιτητη.Αλλα εδω η θεωρια του Μαρξ ,ειναι χρησιμη ,γιατι προτεινει που θα μπορουσαμε να κοιταξουμε για μια τετοια εξηγηση -στην περιοχη της τεχνολογιας της παραγωγης,τουλαχιστον.Σε καθε κοινωνια, ο σχεδιασμος της παραγωγικης τεχνολογιας θα αντανακλα την αναγκη γι' αυτην την τεχνολογια να ειναι μερος της διαδικασιας εργασιας που ειναι ενα λειτουργικο συνολο.Αυτο υπονοει προφανεις φυσικους περιορισμους: Τα οργανα παραγωγης πρεπει να ειναι συμβατα με τα διαθεσιμα ακατεργαστα υλικα.Αλλα επισης υπονοει κοινωνικους περιορισμους. Η διαδικασια της εργασιας σε μια καπιταλιστικη κοινωνια πρεπει να λειτουργει αποτελεσματικα οχι απλα σαν μια υλιστικη διαδικασια παραγωγης αλλα επισης και σαν μια διαδικασια διατιμησης.Η παραγωγικη τεχνολογια τοτε θα σχεδιαζεται με μια προοπτικη εξασφαλισης επιτυχους διατιμησης,και η διατιμηση τυπικα δεν θα ειναι απλα ενα θεμα "μεγιστοποιησης κερδους" αλλα θα συμπεριλαμβανει την δημιουργια και διατηρηση των επιθυμητων κοινωνικων σχεσεων.
Η αναλυση του David Noble για την αυτοματοποιηση των μηχανικων εργαλειων μπορει να θεωρηθει σαν προσπαθεια να εφαρμοσει αυτη την προοπτικη στον τεχνικο σχεδιασμο.O Noble αναγνωριζει την γειτνιαση με αυτην την αναπτυξη.Υπηρχαν δυο τροποι αυτοματοποιησης-record-playback και αριθμητικος ελεγχος- και απεχει πολυ από το να ξεκαθαρισει οτι μονο ο αριθμητικος ελεγχος ηταν εξ ορισμου βιωσιμος.O Noble επισης αναγνωριζει ενα προβλημα διατιμησης: η ικανοτητα των ειδικευμενων μηχανουργων να ελεγξουν τον ρυθμο της παραγωγης η πραγματικα να τον διαλυσουν εντελως.Προτεινει οτι η επιλογη του αριθμητικου ελεγχου αντανακλουσε την αντιληπτη ανωτεροτητα σαν μια λυση στο προβλημα διατιμησης.Οπως ενας μηχανικος στο κεντρο αναπτυξης και των δυο συστηματων τοποθετηθηκε: "Κοιτα με record-playback,o ελεγχος της μηχανης παραμενει στον χειριστη μηχανων - ελεγχος τροφοδοσιων ,ταχυτητων,αριθμου κοψιματων παραγωγης; με Α[ριθμητικο] Ε[λεγχο] υπαρχει μια μετατοπηση του ελεγχου στην διοικηση.Η διοικηση δεν εξαρταται από τον χειριστη και οποτε μπορουν να μεγιστοποιησουν την χρηση των μηχανων τους.Με τον Α.Ε. ο ελεγχος πανω στην διαδικασια αφηνεται σταθερα στα χερια της διοικησης-και γιατι αλλωστε να μην ηταν ετσι?
ΓΕΙΤΝΙΑΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
Υπαρχει φυσικα μια μεγαλη αντιρρηση στο να γινει η γειτνιαση ο τροπος με τον οποιο στη μελετη των των κοινωνικων σχεσεων συμπεριληφθηκε στον πραγματικο σχεδιασμο των τεχνουργηματων και των τεχνολογιων της παραγωγης: ίσως να μην ειμαστε ικανοι να αναγνωρισουμε την γειτνιαση.Ο πιο προφανης τροπος νομιμοποιησης οποιουδηποτε ιδιαιτερου σχεδιασμου αποφασης η επιλογης της τεχνικης ειναι να πουμε οτι ειναι"τεχνικως αναγκαιος".Ενα ακλονητο ενδιαφερον λοιπον τυπικα αναδυεται στο να διαχωρισουν την πραγματικη επεκταση της γειτνιασης.Ακομα πιο σοβαρα, ιδιαιτεροι τροποι σχεδιασμου και κατασκευης πραγματων μπορει να γινει τοσο ρουτινα και συνηθεια που το μυαλο μας μπορει να παραμεινει κλειστο στην δυνατοτητα δημιουργιας πραγματων αλλιως. Ακομη και αν Seymour-Melman ειναι σωστοι στο οτι η επιλογη στις παραγωγικες τεχνικες και η συναισθηση της επιλογης αναμεσα στους μηχανικους και στους σχεδιαστες ειναι δυεισδυτικες,οι παραμετροι μεσα στις οποιες λειτουργει η επιλογη θα μπορουσαν να ειναι πολυ πιο περιορισμενες σε σχεση με αυτες μεσα στις οποιες θα μπορουσε να λειτουργει.
Πολλαπλες προσπαθειες εχουν γινει να αποκαλυψουν την επεκταση της γειτνιασης με το να σχεδιαζονται "εναλλακτικες τεχνολογιες".Περισσοτερο γνωστες ειναι οι προσπαθειες να εμφυτευσουν στην τεχνολογια τις αξιες της μικρης κλιμακας, της αποκεντρωσης και της οικολογικης ενημερωτητας.Αλλα εχουν υπαρξει και προσπαθειες από τα μεσα της υψηλα τεχνολογικης βιομηχανιας να μεταβαλλουν με θεμελιωδεις τροπους και τι παραγεται και πως παραγεται.Στην Βρετανια αυτο αποδειχθηκε δια παραδειγματος με τα "εναλλακτικα πλανα" που τοποθετηθηκαν μπροστα από το εργατικο δυναμικο στην Lucas Aerospace.Αυτα τα πλανα συμπεριλαμβαναν προσπαθειες να μετατοπιστει η παραγωγη από στρατιωτικα σε " χρησιμα για την κοινωνια" προιοντα και επισης να αλλαξουν την φυση της παραγωγης- να ακυρωσουν την ανειδικευση και τον διαχωρισμο κεφαλιου και χεριου.Οι εργαζομενοι της Lucas σε αυτην την τελικη σφαιρα φαινεται να εχουν ενημερωθει σαφως από την αναλυση του Μαρξ για την μηχανη.
Ανεξαρτητα της τελικης επιτυχιας η αποτυχιας των προσπαθειων να αλλαξουν την φυση της τεχνολογιας,η κατανοηση μας για το πως η τεχνολογια αλλαζει μπορει μονο να παραχθει από αυτές.Κανοντας γειτνιαση και επιλογη πραγματικη παρα μονο υποθετικη, δειχνουν στο φως τους τροπους με τους οποίους οι κοινωνικες σχεσεις μορφποιουν την τεχνολογικη αναπτυξη.Ισως ,επισης,η διαδικασια μπορει να ειναι διαλεκτικη περισσοτερο από μονοδρομη.Ισως η κατανοηση του πως η υπαρχουσα τεχνολογια εχει γινει και του πως διαμορφωνετια από την κοινωνια μπορει να βοηθησει στο να ξανακατασκευαστει.Εαν αυτο γινει,και αν ο υπολογισμος του Μαρξ για την μηχανη ειναι χρησιμος γι' αυτην την κατανοηση,τοτε το πνευμα του Μαρξ θα ήταν σιγουρα ευτυχισμενο, γιατι προκειται για το αποσταγμα ενος ανθρωπου που πιστευε οχι μονο στην κατανοηση του κοσμου αλλα και στην αλλαγη του.
Πίσω στη σελίδα του μαθήματος