Αντρέας Ράζος [95158]
Σωτηρία Μαλεφάκη [95109]
Γιάννης Κοκορέτσας [95087]
Μάρκος Καραγιάννης [95075]
Τάσος Αστυφίδης [2765]
Γιώργος Χρυσανθόπουλος [95253] 		Εργασία
Για το Μάθημα
Επιστήμη-Τεχνολογία-Κοινωνία
http://hyperion.math.upatras.gr/courses/sts
Μάϊος 1999

ΜΙΚΡΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

DEREK J. DE SOLLA PRICE

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Με ευγνωμοσύνη αναγνωρίζω το κίνητρο και τη βοήθεια που προσφέρθηκε από τελειόφοιτους φοιτητές στα σεμινάρια μου Yale University, τη δουλειά και την αφοσίωση της βοηθού μου στην έρευνα Joy Day, και τον αφοσιωμένο φιλολογικό έλεγχο του καλού μου φίλου David Klein. Θέλω, επίσης να ευχαριστήσω τον Asger Aaboe για τα πολύ όμορφα διαγράμματα. Επιπλέον, είμαι υποχρεωμένος στην υπηρεσία τύπου του Yale University για την άδεια να αναπαραχθούν αριθμητικά στοιχεία από το “ Επιστήμη από την εποχή της Βαβυλώνας “ (Science since Babylon), το οποίο δημοσίευσα μαζί τους το 1962, στην McGraw - Hill BOOK Company για άδεια να αναπαραχθούν διαγράμματα στην ανάπτυξη των επιταχυντών από τoν M.S Livingstone και τον J.P Blewett, Μοριακοί Επιταχυντές ( Particle Accelerators ) στην Addison-Wesley Publishing Company για τα διαγράμματα και την ανάπτυξη των πόλεων από τον G.K Zipf, Ανθρώπινη Συμπεριφορά και η αρχή της Μικρότερης Προσπάθειας ( Human Behavior and the Principle of the Least Effort) και η υπηρεσία του τύπου του Cambridge University για την άδεια να χρησιμοποιηθεί η προσαρμογή ενός σχεδίου του D’ Archy W Thompson , Ανάπτυξη και Μορφή ( Growth and Form).

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ

3

1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

10

2. O GALTON ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΟΣ

37

3. ΑΟΡΑΤΑ ΚΟΛΛΕΓΙΑ ΚΑΙ Η ΑΡΙΣΤΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

60

4. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ

81

ΟΙ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΤΟΥ GEORGE B. PEGRAM

Η επιστήμη παίζει τόσο σημαντικό ρόλο στο σύγχρονο κόσμο που οι ευκαιρίες για αντιπροσωπευτικές εκτιμήσεις της αλληλεπίδρασης ανάμεσα στην επιστήμη και των άλλων πλευρών της κοινωνίας θα πρέπει να καλλιεργηθούν. Γι αυτό το σκοπό οι Trustees of Associated Universities, Inc., καθιέρωσαν την ετησία σειρά διαλέξεων George B. Pegram στο Βrookhaven National Laboratory. Κάθε σειρά διαλέξεων παραδίνεται σε μια περιόδου περίπου 2 εβδομάδων κατά τη διάρκεια της ο ομιλητής διαμένει στο εργαστήριο. Η ρύθμιση αυτή εξασφαλίζει σε αυτόν πολλές ευκαιρίες για επίσημες γνωριμίες με το προσωπικό καθώς και μια περίοδο ελευθερίας από τα αλλά καθήκοντα.

Η σειρά διαλέξεων ονομάστηκε προς τιμήν του George Braxton Pegram (1877-1958) ένας από τους πιο σημαντικούς επιστήμονες της πυρηνικής εποχής . Ήταν καθηγητής της φυσικής , κοσμήτωρ και αντιπρόεδρος του πανεπιστημίου της Κολούμπια. Συνέβαλλε αποφασιστικά στο να μπορέσει να αντιληφθεί η κυβέρνηση τις δυνατότητες της πυρηνικής ενέργειας για την άμυνα της πατρίδας . Το 1946 ήταν επικεφαλής της Initiatory University Group που πρότειναν να γίνει ένα περιφερειακό κέντρο για έρευνα της πυρηνικής επιστήμης στην περιοχή της Νέας Υόρκης, έτσι έπαιξε ρόλο κλειδί στην ίδρυση των Associated Universities .Inc και την ίδρυση του Brookhaven εθνικού εργαστηρίου . Πήρε πολλά βραβεία και τιμητικούς επαίνους, το τελευταίο από αυτά ήταν το χρυσό μετάλλιο του Karl Taylor Compton για τη διακεκριμένη υπηρεσία του στη φυσική. Το καθαρό μυαλό του George Pegram και οι φιλικοί του τρόποι θα θυμούνται για καιρό από εκείνους που τον γνώρισαν. Η σειρά αυτή προς τιμή του θεμελιώθηκε για να προάγει την πεποίθηση ότι τα αποτελέσματα της επιστήμης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να υπηρετήσουν τις ανάγκες της ανθρωπότητας.

Οι προηγούμενες Pegram διαλέξεις έχουν ξεχωρίσει επιστήμονες που από την ποικιλία των απόψεων τους, εξετάστηκε η σύγκρουση της επιστήμης και των επιστημόνων στην κοινωνία . Ο καθηγητής Derek J de Solla Price του Yale University ο τέταρτος ομιλητής στη σειρά, είναι πασίγνωστος ιστορικός της επιστήμης, υπό μια έννοια ,διάλεξε να εξετάσει την άλλη όψη του νομίσματος. Οι διαλέξεις του 19-29 Ιουνίου του 1962, είχαν σχέσεις με την κοινωνιολογία της ίδιας της επιστήμης. Εφαρμόζοντας επιστημονικές μεθόδους σε μια έρευνα για την ταχεία ανάπτυξη της επιστήμης, τον μεταβαλλόμενων ρόλο των επιστημονικών δημοσιευμάτων και για την εξέλιξη των επιστημονικών οργανισμών ο Dr.Price παρουσίασε μια συναρπαστική ανάλυση των προβλημάτων που συγκεντρώνονταν στις ζωές των σημερινών επιστημόνων . Το διπλό του υπόβαθρο σαν φυσικός και ιστορικός τον κατέστησε μοναδικά ικανό για το καθήκον που ανέθεσε στον εαυτό του.

Η επιτροπή των διαλέξεων Pegram:

GEORGE B COLLINS

HERBERT J KOUTS

IRVING J POLK

HENRY QUASTLER

JAMES S ROBERTSON

GERHART FRIEDLANDER , Chairman

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Οι διαλέξεις Pegram υποτίθεται ότι μιλάνε για την επιστήμη και τη θέση της στην κοινωνία. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος για να το κάνεις αυτό , θα ήταν είτε να μιλάς για εκλαϊκευμένη επιστήμη ή να υιοθετήσει ένα από τα διαφορά στυλ ανθρωπιστικών συζητήσεων για τις αντιδράσεις ανάμεσα στους ανθρώπους και την επιστήμη. Οι προηγούμενοι ομιλητές αυτής της σειρά έχουν εκθέσει το περιεχόμενο της επιστήμης του διαστήματος και έκαναν διαδρομές στην φιλοσοφία και την ιστορία της επιστήμης . Αν και επαγγελματικά η ανησυχία μου είναι με την ιστορία της επιστήμης. ΄Έχω ένα συγκεκριμένο προϊστορικό παρελθόν σαν φυσικός και αυτό με έχει οδήγησε να αντιμετωπίζω αυτές τις διαλέξεις με ένα εξαιρετικό τρόπο.

Ο σκοπός μου δεν είναι συζήτηση των περιεχομένων της επιστήμης ή ακόμη μια ανθρωπιστική ανάλυση των σχέσεων τους. Μάλλον, θέλω να ξεκαθαρίσω αυτές τις περισσότερες συνηθισμένες προσεγγίσεις με το να χειρίζομαι ξεχωριστά όλες τις επιστημονικές αναλύσεις που θα μπορούσαν να γίνουν από την επιστήμη. Γιατί να μην στρέψουμε τα εργαλεία της επιστήμης στην ίδια την επιστήμη; Γιατί να μην μετράμε και να γενικεύουμε, να κάνουμε υποθέσεις και να αντλούμε συμπεράσματα;

Στις διαλέξεις που απορρέουν από ένα τόσο εκτεταμένο ατομικό ίδρυμα στο Βrookhaven, θα ήταν περιττό να εξηγήσουμε πως η επιστήμη έχει γίνει ένα κρίσιμο και πολύ ακριβό μέρος της ανθρωπινής δραστηριότητας. Κατά την διάρκεια της ανάπτυξης σε αυτή την κατάσταση, η επιστήμη έχει αποκτήσει πολύ οργάνωση και διαχείριση. Αυτά έχουν εξελιχθεί ως επί το πλείστον πάνω σε μια εντελώς εμπειρική βάση. Τον περισσότερο χρόνο, ανησυχώ ότι υπάρχει ανεπαρκής ανθρωπιστική εκτίμηση της κατάστασης. Σε αυτές τις διαλέξεις, θα ανησυχούσα, ότι δεν ήμασταν επιστημονικά επαρκείς για την ανάλυση ενός ολοκλήρου συνόλου τάξεων που θα μπορούσε να διερευνηθεί σε βάθος πριν ξεκινήσουμε να ασχολούμαστε ανθρωπιστικά με εκείνες της αντικανονικότητας που συμβαίνουν επειδή οι άνθρωποι είναι άνθρωποι και όχι μηχανές.

Η προσέγγιση μου θα είναι να ασχοληθώ στατιστικά με ένα όχι τόσο μαθηματικό τρόπο, με γενικά προβλήματα του σχήματος και του μεγέθους της επιστήμης και θεμελιώδεις κανόνες που αφορούν την ανάπτυξη και την συμπεριφορά της επιστήμης στο μέγεθός της. Δηλαδή, δεν θα συζητήσω κανένα μέρος από τις λεπτομέρειες των επιστημονικών ανακαλύψεων, την χρησιμότητα τους και τις αμοιβαίες σχέσεις τους. Ακόμη δε θα συζητήσω για ειδικούς επιστήμονες. Μάλλον θεωρώντας την επιστήμη σαν μια οντότητα που μπορεί να μετρηθεί, θα επιχειρήσω να αναπτύξω ένα λογισμό για επιστημονικό εργατικό δυναμικό, φιλολογία, ταλέντο, ιδιοφυία, και ανάλωση, σε μια εθνική και σε μια διεθνή κλίμακα. Από ένα τέτοιο λογισμό, ευχόμαστε να αναλύσουμε ότι θα ήταν στοιχειώδη νέο στην παρούσα εποχή της Μεγάλης Επιστήμης, διαφοροποιώντας το από την προηγούμενη κατάσταση της Μικρής Επιστήμης.

Η μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί είναι παρόμοια με αυτή της θερμοδυναμικής στην οποία συζητιέται η συμπεριφορά ενός αέριου κάτω από ποικίλες συνθήκες της θερμοκρασίας και της πίεσης. Κάποιος δε καθορίζει τη ματιά κάποιου σε ένα συγκεκριμένο μόριο που ονομάζεται GEORGE, και ταξιδεύει με μια συγκεκριμένη ταχύτητα και υπήρχε σε ένα συγκεκριμένο μέρος σε μια δοσμένη στιγμή, κάποιος εξετάζοντας μόνο ένα μέσο όρο της τελικής συγκέντρωσης στην οποία μερικά μόρια είναι γρηγορότερα από τα αλλά, στα οποία αραιώνουν τυχαία και μετακινούνται σε διαφορές κατευθύνσεις. Επί τη βάση τέτοιων απρόσωπων μέσων όρων, χρήσιμα πράγματα μπορούν να ειπωθούν σχετικά με την συμπεριφορά του αεριού* σα μια ολότητα και με αυτό το τρόπο που θέλω να συζητήσω την ανάλυση της επιστήμης σα μια ολότητα.

Σχετικά με αυτή τη μεταφορά, μια πρώτη διάλεξη ασχολείται με τον όγκο της επιστήμης, η δεύτερη με τη διασπορά των ταχυτήτων των μορίων, η τρίτη με τον τρόπο με τον οποίο τα μόρια αλληλεπιδρούν το ένα με το άλλο και τετάρτη στο να απορρέουν πολιτικές και κοινωνικές ιδιότητες από αυτό το αέριο.

Derek J. De Solla Price
New Haven
November, 1962

*Κάποιος πρέπει να φέρει στο μυαλό του ότι το “gas”(αέριο) προέρχεται από το Ελληνικό Κhaos έναν τελείως γενικό όρο για το chaos.

Πόσο μεγάλος είσαι, μικρό;
Γιατί, δεν ξέρεις,
Είσαι μόνο τόσο μεγάλος
Και υπάρχει ακόμα χώρος για να μεγαλώσεις.

(Nursery Ρhyme)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Πίσω στη σελίδα του μαθήματος